Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun, hafta sonu ABD ordusu tarafından gerçekleştirilen dikkat çekici bir operasyonla tutuklanmasının ardından, küresel tanker piyasası yeni bir belirsizlik dönemine girdi. Gelişme, Venezuela’nın petrol ihracatını fiilen durdururken, Washington’un denizcilik alanındaki sert yaptırım politikasını daha da güçlendirdi.
Operasyonun ardından açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump, ABD’nin Venezuela’nın çökmüş petrol endüstrisini canlandırmaya özel önem verdiğini ve “şimdilik” bu süreci yönetmeyi hedeflediğini söyledi. Ancak Trump, Venezuela ham petrolüne yönelik ambargonun tamamen yürürlükte olduğunu vurgulayarak, yaptırımların yakın vadede kaldırılmasının gündemde olmadığını açıkça ifade etti. Trump, büyük ABD petrol şirketlerinin Venezuela’daki altyapıyı iyileştirmek için milyarlarca dolarlık yatırım yapacağını iddia etti.
Bu yaklaşım, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından da desteklendi. Rubio, mevcut politikayı bir “petrol karantinası” olarak tanımlayarak, “Bu karantina yalnızca ABD’nin ulusal çıkarları için değil, aynı zamanda Venezuela halkı için daha iyi bir geleceğe yol açacak değişiklikler görülene kadar sürecek güçlü bir baskı aracıdır” dedi. Rubio, denizcilik ve tanker trafiğine yönelik kısıtlamaların uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele hedefiyle de bağlantılı olduğunu belirtti.
Tanker Trafiği Fiilen Durdu
Gelişmelerin denizcilik sektörü üzerindeki etkisi hızlı ve sert oldu. Zaten yaptırımlar altında faaliyet gösteren Venezuela’nın ham petrol ihracatı neredeyse tamamen durdu. Reuters’a konuşan liman yetkilileri, yüklemesini tamamlayan tankerlerden kalkış izni talebi gelmediğini belirtirken, gemi takip verileri tankerlerin ya rıhtımda hareketsiz kaldığını ya da Venezuela limanlarından boş olarak ayrıldığını ortaya koydu.
ABD’den özel lisansla faaliyet gösteren Chevron bağlantılı tankerler dahi hareket etmeyi durdurdu. TankerTrackers.com, Venezuela’nın en büyük ham petrol terminali olan Jose Limanı’nda tek bir tankerin bile yükleme yapmadığını bildirerek kapanmanın boyutuna dikkat çekti.
PDVSA Üretimi Kısıyor
Tanker ablukası, devlet petrol şirketi PDVSA üzerindeki baskıyı daha da artırdı. Depolama tanklarının dolmasıyla birlikte şirket üretim kesintilerine başladı. Bloomberg’e göre PDVSA, günlük yaklaşık 1,1 milyon varillik ulusal üretimin %15’ini durdurmaya hazırlanıyor. Bu durum, Orinoco Kuşağı’ndaki üretimin %25’e kadar gerilemesine yol açabilir.
İlk etapta Orinoco ve Junin bölgelerindeki ekstra ağır ham petrol kuyuları devre dışı bırakılırken, diğer sahalarda da ilave kesintiler planlanıyor. Chevron ortaklı Petropiar ve Petroboscan gibi projelerden üretimin azaltılması istendi. Çinli CNPC ile ortak girişim olan Sinovensa da birçok üretim kümesini kapatmaya hazırlanıyor.
Çin’e Sevkiyatlar da Askıya Alındı
Geçmişte borç geri ödeme anlaşmaları kapsamında Çin’e gönderilmesi planlanan petrol hacimleri, Çin bayraklı tankerlerin Venezuela limanlarına yaklaşmaktan vazgeçmesiyle limanlarda mahsur kaldı. Yıllardır Venezuela petrolünü Çin’e taşıyan Thousand Sunny adlı VLCC tankerinin rotasını değiştirerek Nijerya’ya yönelmesi, sektörde artan temkinliliğin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Piyasa Etkisi Tartışmalı
Analistler, gelişmelerin tanker navlunları üzerindeki etkisi konusunda farklı görüşler dile getiriyor. İskandinav bankası SEB, kısa vadede uyumlu tanker piyasası üzerindeki etkinin sınırlı kalabileceğini belirtti. Banka, Venezuela petrolüne yönelik ambargonun açıkça gevşetilmediği sürece anlamlı bir piyasa toparlanmasının beklenmediğini vurguladı.
Denizcilik veri platformu Kpler ise yaşananları Venezuela ham petrol akışları açısından “belirleyici bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Kpler, PDVSA’nın sözleşme yapma, mülkiyet devri ve ödeme alma konularında hukuki belirsizlik yaşadığını ve denizcilik yaptırımlarının ihracat üzerindeki en büyük kısıt haline geldiğini kaydetti.
Kpler verilerine göre, yaptırım uygulanan gemilerde şu anda yaklaşık 1,32 milyon metreküp petrol bulunuyor ve bunun yaklaşık dörtte üçünü Venezuela kaynaklı ham petrol ve karışımlar oluşturuyor. Karayipler’de gemiden gemiye transferlerin azalması, sigortacıların ve gemi sahiplerinin kendi kendine yaptırımları hızlandırması, ticaretin daha da daralmasına yol açıyor.
Uzmanlara göre, tanınmış ve meşru bir siyasi otoritenin ortaya çıkması orta vadede bir geçişi mümkün kılabilir. Ancak kısa vadede Venezuela petrol akışlarının donmuş halde kalması bekleniyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: