Kılavuz Kaptanların Yaş Sınırını Düşüren Düzenlemeye Danıştay freni

Denizcilikte Kritik Karar: Danıştay, Kılavuz Kaptanların Yaş Sınırını Düşüren Düzenlemeye "Dur" Dedi

İTÜ Denizcilik Fakültesi (YDO) Mezunları Derneği tarafından açılan davada Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, kılavuz kaptanların çalışma yaşını doğrudan etkileyen kritik bir karara imza attı. Yönetmelikle idareye verilen "yaş sınırını 60'a indirme yetkisi" hukuki güvenlik ilkesine aykırı bulunarak durduruldu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 29 Ağustos 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği, denizcilik sektöründe tartışmaları da beraberinde getirmişti. Yönetmeliğin bazı maddelerinin iptali istemiyle İTÜ Denizcilik Fakültesi Mezunları Derneği (DEFAMED) tarafından yargı yoluna başvurulmuştu.

Yapılan itirazı değerlendiren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, sektörün en tecrübeli isimleri olan kılavuz kaptanları yakından ilgilendiren madde hakkında emsal niteliğinde bir yürütmeyi durdurma kararı verdi.

Tartışmalı "60 Yaş" Yetkisi Askıya Alındı

Danıştay, bu düzenlemenin "hukuki güvenlik" ve "belirlilik" ilkelerine aykırı olduğuna hükmetti. Kararın gerekçesinde, kişilerin meslek hayatlarını ve geleceklerini planlamaları açısından kuralların öngörülebilir olması gerektiği vurgulandı. Mahkeme, idareye tanınan bu ucu açık takdir yetkisinin, keyfi uygulamalara kapı aralayabileceğine ve telafisi güç zararlar doğurabileceğine dikkat çekti.

Bu kararla birlikte, İdare'nin tek taraflı bir işlemle tecrübeli kılavuz kaptanları 60 yaşında emekliye ayırma yetkisi durdurulmuş oldu.

İTÜ (YDO) Mezunları Derneği: "Kazanılmış Hakları Koruyoruz"

Konuya ilişkin bir basın duyurusu yayınlayan İTÜ Denizcilik Fakültesi Mezunları Derneği Yönetim Kurulu, sürecin takipçisi olduklarını belirtti. Duyuruda, söz konusu kararın önemi şu ifadelerle vurgulandı:

"Yürütmenin durdurulmasına konu edilen düzenleme, denizcilik sektöründe görev yapan meslek mensuplarının çalışma, mesleki yeterlilik ve kazanılmış haklarını doğrudan etkilemekteydi. Bu karar ile birlikte, söz konusu maddenin uygulanması durdurulmuş, telafisi güç veya imkânsız sonuçlar doğurabilecek işlemlerin önüne geçilmiştir."

Dava Süreci Devam Ediyor: Diğer Maddeler Ne Olacak?

Derneğin açtığı davada sadece yaş sınırı değil; gemiadamlarının denizde çalışmaktan menedilmesi, "gemiadamı" ibaresinin kullanımı ve bazı yeterlilik şartları gibi diğer düzenlemelere de itiraz edilmişti.Danıştay, bu aşamada diğer maddeler (örneğin 62. ve 66. maddeler) için yürütmeyi durdurma talebini reddetti. Ancak Dernek, iptali istenen bu maddeler açısından davanın esastan görüşülmeye devam ettiğini ve yargısal denetimin süreceğini hatırlattı.

Karşı Oy Gerekçeleri Dikkat Çekti

Karar dosyasında, yürütmeyi durdurma talebi reddedilen diğer maddeler için bazı üyelerin yazdığı "Karşı Oy" gerekçeleri ise davanın ilerleyen safhaları için önemli ipuçları veriyor.

Özellikle Yönetmeliğin 62. maddesinde yer alan ve gemiadamlarına "denizde çalışmaktan menedilme" cezası getiren düzenleme, Kurul içindeki bazı üyelerce Anayasa’ya aykırı bulundu. Karşı oy kullanan üyeler, çalışma hakkını kısıtlayan bu tür bir cezanın Yönetmelikle değil, ancak Kanunla düzenlenebileceğini, İdare'nin yetkisini aştığını savundu.

Benzer şekilde, kılavuz kaptan olma şartlarını düzenleyen 66. maddenin de kanuni dayanağı olmadığı gerekçesiyle bazı üyelerce hukuka aykırı bulunduğu belirtildi.

İTÜ (YDO) Mezunları Derneği, tüm denizcilerin emeğini ve mesleki birikimini gözeten adil bir hukuki çerçevenin oluşması için mücadeleye devam edeceklerini duyurdu.