Denizcilik Genel Müdürlüğü istatistiklerinden derlenen bilgiye göre, Türk boğazları, uluslararası on binlerce gemiye geçiş sağlamaya devam ediyor.
ABD'nin, birçok ülkeye uygulamaya koyduğu yeni gümrük tarifeleriyle, küresel ticaret sisteminin ciddi dönüşümler geçirdiği 2025'te, Türk boğazları stratejik önemini korudu.
Deniz ulaşımı açısından dünyanın önemli ülkelerinden olan Türkiye'nin, İstanbul ve Çanakkale boğazlarından, geçen yıl toplamda 84 bin 640 gemi geçti.
İstanbul Boğazı'ndan geçen gemi sayısı 40 bin 172, Çanakkale Boğazı'ndan geçen gemi sayısı ise 44 bin 468 olarak hesaplandı.
Tiplerine göre sınıflandırıldığında, boğazlardan geçen gemilerin 28 bin 594'ü genel kargo, 15 bin 559'u dökme yük, 10 bin 659'u ise konteyner gemisi oldu.
Boğazlardan bu dönemde toplamda 1 milyar 585,3 milyon gros tonluk gemi geçerken kılavuz alan gemi sayısı da 48 bin 579 olarak kayıtlara geçti.
Deniz yoluyla yük taşıması arttı
Deniz yoluyla yapılan yurt dışı yük taşımaları, geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 414 milyon 416 bin 305 ton oldu.
Söz konusu dönemde, limanlardan yurt dışı limanlarına giden yük miktarı, bir önceki yıla göre yüzde 0,4 artarak 142 milyon 784 bin 2 tona ulaştı.
Yurt dışı limanlarından, limanlara gelen yük miktarı ise bir önceki yıla göre yüzde 5,6 artarak 271 milyon 632 bin 303 ton olarak hesaplandı.
Geçen yıl boğazlardan geçen gemilerin türü ve ağırlığına göre istatistikleri ise şöyle:
| İstanbul Boğazı | Çanakkale Boğazı | TOPLAM | |
|---|---|---|---|
| Geçen Gemi (adet) | 40.172 | 44.468 | 84.640 |
| Toplam Gross Ton | 619.298.004 | 966.023.610 | 1.585.321.614 |
| Kılavuz Alan (gemi) | 24.608 | 23.971 | 48.579 |
| Genel Kargo Gemisi | 14.724 | 13.870 | 28.594 |
| Dökme Yük Gemisi | 7.493 | 8.066 | 15.559 |
| Konteyner Gemisi | 3.991 | 6.668 | 10.659 |
1) Trafik sayısı: Çanakkale önde
Gemi adedi bakımından Çanakkale Boğazı, İstanbul’u geçmiş durumda.
44.468 gemi → Çanakkale
40.172 gemi → İstanbul
Bu şaşırtıcı değil. Çünkü Ege’ye çıkan her gemi önce Çanakkale’den geçiyor. İstanbul ise Karadeniz bağlantılı trafikle sınırlı kalıyor.
2) Ama tonaj bambaşka bir hikâye anlatıyor
Toplam tonajda fark daha da büyüyor:
-
Çanakkale: 966 milyon GT
-
İstanbul: 619 milyon GT
Yani Çanakkale’den sadece daha çok gemi değil, daha büyük gemiler geçiyor. Özellikle ham petrol tankerleri ve büyük dökme yük gemileri bu sonucu yaratır.
3) Kılavuzluk oranı dikkat çekici
Toplam geçen gemi: 84.640
Kılavuz alan: 48.579
Yaklaşık hesap:
Boğazlardan geçen gemilerin %57’si kılavuz kaptan alıyor
Bu oran, İstanbul gibi dünyanın en zor doğal su yollarından biri için aslında hâlâ düşük sayılır.
4) Yük tipleri bize ticaret haritasını gösteriyor
-
Genel kargo: hâlâ en yoğun kategori
-
Dökme yük: enerji ve hammadde taşımacılığı (kömür, tahıl, cevher)
-
Konteyner: özellikle Karadeniz–Akdeniz hatlarının büyüdüğünü gösteriyor
En kritik veri:
Konteyner gemileri Çanakkale’de İstanbul’dan çok daha fazla.
Bu, Karadeniz limanlarının (Romanya, Rusya, Ukrayna, Gürcistan) Akdeniz hatlarıyla entegrasyonunun arttığını gösterir.
Yorumlar
Kalan Karakter: