ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), 23 Ocak Cuma günü dokuz ek tankere ve bu gemilerin sahiplerine yaptırım uygulandığını açıkladı. Kararın, İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı amaçladığı belirtildi.
Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırımların gerekçesini açıklarken, İran rejiminin barışçıl protestoculara yönelik şiddetine dikkat çekti. Bessent, “İran hükümetinin finansman kaynaklarını hedef alarak baskıyı artırıyoruz” dedi. Açıklamada, internetin kapatılması ve protestoculara yönelik baskıların altı çizilerek, adımların İran halkına destek amacı taşıdığı ifade edildi.
Hazine Bakanlığı, İran’ın petrol gelirlerini temel kamu hizmetleri yerine bölgesel terör faaliyetleri, silah programları ve güvenlik aygıtının finansmanında kullandığını savundu. Ancak eleştirmenler ve insan hakları örgütleri, yaptırımların sahadaki protestoculara kısa vadede somut bir fayda sağlamayacağı görüşünde. Güncel tahminlere göre protestolarda en az 3.100 kişi hayatını kaybetti; bazı kaynaklar ise sayının daha yüksek olabileceğini belirtiyor.
ABD Başkanı Donald Trump da ocak ayı başında İran yönetimine sert mesajlar vermişti. Trump, 3 Ocak’ta protestocuların öldürülmesi halinde ABD’nin müdahale edebileceği uyarısında bulunmuş, 13 Ocak’ta ise “Yardım yolda” ifadelerini kullanmıştı. Trump, İran’ın infazları durdurması ve ABD ile görüşme talebinde bulunmasının ardından planlanan saldırıların askıya alındığını söyledi. 22 Ocak’ta gazetecilere yaptığı açıklamada ise USS Abraham Lincoln uçak gemisine atıfla, “O yöne doğru giden bir filomuz var, belki de kullanmak zorunda kalmayacağız” dedi.
OFAC, son yaptırımların yüz milyonlarca dolar değerindeki İran petrolü ve petrol ürünlerini yabancı pazarlara taşıyan gemileri hedef aldığını bildirdi. Yaptırım listesinde, ABD’nin altı yıldır İran petrol ticaretinde faaliyet gösterdiğini iddia ettiği bir tanker ile Palau, Komorlar ve Panama bayraklı gemiler yer aldı. Paravan şirketlerin ise Seyşeller, Marshall Adaları, Liberya, Umman, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi farklı ülkelerde kayıtlı olduğu ifade edildi.
Yaptırım uygulanan tankerler arasında, 2020’den bu yana İran petrol ticaretinde kullanıldığı öne sürülen 46.362 dwt’lik ürün tankeri Longevity 7 de bulunuyor. Geminin bayrak statüsünün Ekim 2025’ten bu yana belirsiz olduğu, son denetiminin ise Mart 2025’te Rusya’da yapıldığı bildirildi. ABD, Sea Bird, Avon, Al Diab II, Cesaria, Eastern Hero, Aqua Spirit, Chiron 5 ve Keel adlı gemilerin Pakistan ve Somali’ye LPG, Doğu Asya’ya ham petrol ve petrokimya ürünleri taşıdığını açıkladı.
İran karşıtı yaptırımları yakından izleyen sivil toplum kuruluşu UANI ise 2025 yılı sonunda İran petrolü kaçakçılığında kullanılan 83 yeni gemi tespit edildiğini ve takip edilen tanker sayısının 560’a ulaştığını duyurdu. Buna rağmen UANI verilerine göre, İran’ın 2025 yılı petrol ihracatı bir önceki yıla kıyasla yüzde 13,5 artarak 666 milyon varili aştı. İhraç edilen petrolün büyük bölümünün Çin’e gittiği kaydedildi.
Yorumlar
Kalan Karakter: