İran ile ABD-İsrail koalisyonu arasındaki çatışmaların 20. gününde, savaşın seyri küresel enerji altyapısına yönelik topyekün bir ekonomik saldırıya dönüştü. Kritik LNG tesisleri ve petrol rafineleri füze sağanağı altına alınırken, denizcilik sektörü tarihin en ağır krizlerinden birini yaşıyor.
Enerji Altyapısına Topyekün Saldırı
İsrail'in, İran ve Katar tarafından ortak kullanılan dünyanın en büyük doğal gaz sahası Güney Pars'a düzenlediği hava saldırısı, bölgedeki dengeleri tamamen sarstı. Tahran yönetimi, bu hamleye "topyekün ekonomik savaş" ilan ederek karşılık verdi. Dünyanın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihtiyacının yaklaşık beşte birini tek başına karşılayan Katar'daki Ras Laffan Sanayi Şehri, İran füzelerinin hedefi oldu. QatarEnergy, savunma sistemleri tarafından engellenemeyen bir füzenin tesise isabet ettiğini ve "geniş çaplı hasar" meydana geldiğini doğruladı.
İran'ın yeni dini liderinin Suudi Arabistan, BAE ve Katar'daki enerji tesislerini "meşru hedef" ilan etmesinin ardından bölge valisi Eskandar Paşalar, "Savaşın sarkaçı tam ölçekli bir ekonomik savaşa döndü" açıklamasını yaptı. Bu tehditler sonrası Körfez genelindeki tesislerde tahliyeler başlarken, küresel petrol fiyatları sert bir yükselişe geçti.
Denizcilikte İnsani ve Ticari Kaos
Krizin denizdeki bedeli ağırlaşmaya devam ediyor. BAE'nin Khorfakkan limanı açıklarında Cook Adaları bayraklı bir tanker, bilinmeyen bir cisimle vurularak alev aldı. Bölgedeki bir başka gemi tarafından 15 mürettebat kurtarılırken, gemi kaptanının halen kayıp olduğu bildirildi. Bu olay, çatışmaların başladığı 28 Şubat’tan bu yana hedef alınan 21. ticari gemi olarak kayıtlara geçti.
Navlun Piyasasında "Akademik" Rekorlar
Hürmüz Boğazı fiilen kapalı olmasına rağmen, piyasalarda hayal bile edilemeyecek rakamlar telaffuz ediliyor. Bir VLCC (Çok Büyük Ham Petrol Taşıyıcı) gemisinin günlük kiralama bedeli 752.000 dolara ulaşarak tarihi bir rekor kırdı. Ancak uzmanlar, bu rakamların "kağıt üzerinde" kaldığı konusunda uyarıyor. Fearnleys, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle bu anlaşmaların gerçekleşme ihtimalinin düşük olduğunu, fiyatların mevcut piyasa gerçeklerinden ziyade birer "akademik tahmin" niteliği taşıdığını vurguladı.
Uluslararası Tepkiler ve Acil Önlemler
-
ABD: Trump yönetimi, iç piyasadaki yakıt krizini hafifletmek amacıyla denizcilik taşımacılığı kısıtlamalarını esneten 60 günlük Jones Yasası muafiyetini onayladı.
-
IMO: Londra’da olağanüstü toplanan Uluslararası Denizcilik Örgütü Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, durumun "kabul edilemez ve sürdürülemez" olduğunu belirterek, denizcilik sektörünün bu çatışmada "ikincil hasar" olarak kullanılmasını kınadı.
-
ICS: Uluslararası Denizcilik Odası, bölgede yaklaşık 20.000 denizcinin mahsur kaldığını ve erzak ile yakıtın tükenmek üzere olduğu uyarısında bulunarak, güvenli geçiş için acil koridor çağrısı yaptı.
Küresel tedarik zinciri ve gıda güvenliğinin pamuk ipliğine bağlı olduğu bu süreçte, tüm gözler tarafların gerilimi düşürüp düşürmeyeceğine çevrilmiş durumda.
Yorumlar
Kalan Karakter: