2025 Yıllık Denizcilik İncelemesi: Fırtınalı Sularda Finansal Direnç
Küresel denizcilik sektörü, jeopolitik belirsizliklerin ve tedarik zinciri karmaşasının gölgesinde geçen 2025 yılını, finansal açıdan beklenmedik bir dirençle kapattı. Clarksons Research tarafından yayınlanan kapsamlı rapora göre, sektörün genel kazanç performansını gösteren ClarkSea Endeksi, tüm zorluklara rağmen bir önceki yıla göre %7 oranında artış göstererek günlük ortalama 26.836 ABD Doları seviyesine yükseldi. Sektör, özellikle yılın ikinci yarısında tanker ve kuru yük piyasalarındaki iyileşme ile konteyner taşımacılığındaki güçlü performans sayesinde yılı pozitif bir tabloda tamamlamayı başardı.
Ticaret Hacimleri ve Küresel Rota Değişimleri
Küresel ticaret dinamikleri, uygulanan tarifelerin ticaret akışlarının yönünü ve zamanlamasını değiştirmesine rağmen büyüme trendini korudu. Denizyolu ticaret hacmi 2025 yılında %1,1 oranında genişleyerek toplam 12,9 milyar tona ulaştı. Bu büyüme oranı 2024 yılındaki %2,2'lik artışın altında kalsa da, özellikle petrol ve kuru yük taşımacılığındaki talebin yılın ikinci yarısında yoğunlaşması sektörü destekledi. Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları nedeniyle gemilerin rotalarını değiştirmesi ve Rus petrolünün yaptırımlar nedeniyle daha uzun mesafeli rotalarda taşınması, ton-mil talebini canlı tutan en önemli faktörler arasında yer aldı. Ancak ton-mil büyümesi, bir önceki yılki %6,2'lik seviyesinden %1,5'e geriledi.
Sektörel Kazançlar: Konteynerin Yükselişi ve Enerji Piyasaları
2025 yılının en dikkat çekici performansını konteyner piyasası sergiledi. Navlun piyasalarındaki dalgalanmalara rağmen, kiralama endeksi yıllık bazda %39 gibi yüksek bir oranda artış kaydetti. Bu artışta, %4 oranında büyüyen konteyner hacimleri ve Kızıldeniz rotasındaki aksamaların yarattığı kapasite daralması etkili oldu. Enerji taşımacılığı tarafında ise tablo daha karmaşık bir görünüm arz etti. Ağırlıklı tanker endeksi yıllık bazda sabit kalsa da alt segmentlerde ciddi ayrışmalar yaşandı. Ham petrol piyasası kış aylarında oldukça hareketli geçerken, VLCC (Very Large Crude Carrier) kazançları artan OPEC hacimleri ve düşük sipariş defteri desteğiyle %39 yükseldi. Buna karşın ürün tankerleri (MR) %23 oranında değer kaybetti ancak yine de trendin üzerinde kalmayı başardı. Gaz tarafında ise VLGC endeksi %18 artarken, LNG spot kazançları dördüncü çeyrekteki sürpriz hareketliliğe rağmen yıllık bazda %31 oranında sert bir düşüş yaşadı.
Otomobil Taşıyıcılarında Sert Düzeltme ve Kuru Yük Dengesi
Geçtiğimiz yıllarda rekorlar kıran otomobil taşıyıcı (Car Carrier) piyasası, 2025 yılında teslim edilen yoğun yeni inşa gemi filosu nedeniyle sert bir düzeltme yaşadı. Ticaret hacminin %8 artarak dirençli kalmasına rağmen, artan gemi arzı fiyatların yıllık bazda %50 oranında düşmesine neden oldu. Kuru yük (Bulker) piyasası ise yıla zayıf bir başlangıç yaptıktan sonra toparlanarak yılı ortalama %8'lik bir düşüşle kapattı. Özellikle Capesize sınıfı gemiler yılın ikinci yarısında güçlü bir performans sergilese de Aralık ayında bir miktar gevşeme görüldü.
Tersane Faaliyetleri ve Çin'in Pazar Hakimiyeti
Küresel gemi filosu 2025 yılında %3,5 oranında büyüyerek 2,5 milyar dwt kapasiteye ulaştı. Yeni gemi sipariş defteri ise %13'lük bir artışla 447 milyon dwt (567 milyar dolar) seviyesine çıkarak 2008 yılından bu yana görülen en yüksek seviyelerden birini test etti. Tersane üretimleri "Kompanse Gross Ton" (CGT) bazında %6 artarken, LNG ve otomobil taşıyıcı gemi teslimatlarında rekor yıl yaşandı. Siparişlerin coğrafi dağılımına bakıldığında Çin tersaneleri pazarın mutlak hakimi konumunu sürdürdü. Yıl içinde verilen siparişlerin %63'ünü Çin alırken, Güney Kore'nin pazar payı %21 seviyesinde gerçekleşti. Yeni gemi fiyat endeksi sadece %2 oranında hafif bir düşüş gösterdi ve tersanelerin kapasite artışlarına rağmen uzun vadeli doluluk oranlarını koruduğu görüldü.
İkinci El Piyasası ve Yaptırımların Gölgesi
İkinci el gemi alım satım piyasası, yılın ilk yarısındaki durgunluğun ardından toparlanarak fiyatlarda %9'luk bir artışa sahne oldu ve dünya filosunun toplam değeri 1,6 trilyon dolara ulaştı. Hurda gemi söküm faaliyetleri ise düşük bir tabandan gelmesine rağmen %30 artışla 11,6 milyon dwt seviyesine çıktı. Sektörün karşı karşıya olduğu en büyük zorluklardan biri de artan yaptırım rejimleri oldu. Rapora göre şu anda 111 milyon dwt kapasiteli 933 tanker (filonun %16'sı) spesifik olarak yaptırım listelerinde yer alıyor ve bu durum "gölge filo" karmaşasını derinleştiriyor. Çevresel düzenlemeler tarafında ise Ekim ayında Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) nezdindeki görüşmelerde emisyon düzenlemeleri konusundaki uzlaşının duraksadığı, ancak yeşil teknoloji yatırımlarının hız kesmeden devam ettiği belirtildi
Yorumlar
Kalan Karakter: