Geçtiğimiz hafta sonu ABD ile İran arasındaki görüşmelerin çökmesi ve Hürmüz Boğazı’nda yeni bir ABD Donanması ablukasının başladığı yönündeki haberlerin ardından, petrol piyasaları daha uzun süreli arz kısıtlaması ihtimaline göre yeniden şekilleniyor.
Haziran vadeli Brent petrol fiyatı varil başına 100 doların altında kalmayı sürdürse de, fiziksel petrol sevkiyatlarında daralma dikkat çekiyor. Çatışmalar öncesinde Körfez’den ayrılan son tankerlerin de teslimatlarını tamamlamasıyla birlikte, küresel piyasada yeni bir arz boşluğu oluşabileceği belirtiliyor.
Günlük 8 Milyon Varillik Üretim Askıda
Enerji analistleri, piyasaların bir süre daha yüzde 10 ila 15 daha düşük petrol arzı gerçeğine uyum sağlamak zorunda kalabileceğini vurguluyor. Normalleşme için ise üç temel şart öne çıkıyor:
- Hürmüz Boğazı’nda gemi sahiplerini tatmin edecek kalıcı güvenlik düzeni sağlanması
- Boş tankerlerin yeniden Körfez yükleme terminallerine ulaşması
- Irak, Kuveyt, BAE ve Suudi Arabistan’daki kapalı kuyuların yeniden devreye alınması
Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinde karasal depolama kapasitesinin sınırlı olması nedeniyle, boş tankerler yükleme terminallerine ulaşmadan üretimin yeniden başlatılmasının mümkün olmadığı ifade ediliyor.
OPEC verilerine göre yaklaşık 8 milyon varil/günlük üretim şu anda durdurulmuş durumda. Uzmanlar, ABD ile İran arasında olası bir barış anlaşması imzalansa dahi tam kapasiteye dönüşün aylar sürebileceğini belirtiyor.
Ülkeler Farklı Önlemler Alıyor
Küresel ölçekte arz sıkışıklığına karşı farklı politikalar devreye alındı. Sri Lanka ve Tayland talep azaltıcı önlemler üzerinde dururken, Avrupa ülkeleri yakıt vergilerinde indirime gidiyor. Çin ise bazı petrol ürünlerinde ihracat kısıtlamaları uyguluyor.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF), hükümetlere ihracat yasaklarıyla piyasayı daha da sıkıştırmamaları çağrısında bulundu.
Atlantik Konseyi tarafından düzenlenen etkinlikte konuşan IMF Başkanı Kristalina Georgieva, “İlk ilke, dengesizliği daha da kötüleştiren ihracat kontrollerine başvurmamak olmalıdır” dedi.
IEA Yeni Rezerv Salımına Hazır
IEA Başkanı Fatih Birol, Reuters’a yaptığı açıklamada, kuruluşun stratejik petrol rezervlerinden ek salım yapmaya hazır olduğunu söyledi.
IEA daha önce 400 milyon varillik koordineli rezerv salımını onaylamıştı. Ancak uzmanlar, küresel pazara ek petrol ulaştırılmasının depolama, lojistik ve dağıtım altyapısındaki sınırlamalar nedeniyle zaman alabileceğine dikkat çekiyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: