Büyük yükleri önemli bir mesafeye taşırken deniz yolu, örneğin havacılığa kıyasla çok daha az karbon ayak izi yaratan ekonomik bir çözümdür. Ancak bu, malların bu yolla taşınmasının herhangi bir çevresel etki yaratmayacağı anlamına gelmez. Bu konuyla ilgili en kritik hususları ana hatlarıyla ele alıyoruz. Deniz taşımacılığının çevresel etkisi - kötü şöhretli istatistikler

Avrupa Çevre Ajansı tarafından derlenen bir rapora göre, su taşımacılığı lojistik sektörünün sera gazı emisyonlarının %13,5'ini oluşturmaktadır. Bu rakamın karayolu taşımacılığında %71 gibi yüksek bir oranda olduğu düşünüldüğünde, bu marjinal bir sorundur. Bununla birlikte, bu durum iyileştirme için büyük bir alan bırakmaktadır*.

Dahası, su taşımacılığı bağlamında CO2 emisyonları, örneğin tehlikeli maddelerin suya sızması kadar çevresel bir tehdit değildir. Sadece 2011 yılında Yeni Zelanda açıklarında Rena adlı konteyner gemisinden mazut dökülmesi, 2015 yılında Rusya'nın Sahalin bölgesinde bir tankerin hasar görmesi sonucu meydana gelen petrol sızıntısı ya da 2022 yılında Nijerya açıklarında ham petrol taşıyan bir tankerin patlaması gibi ekolojik felaketleri düşünmek yeterlidir.

Bunların etkileri sadece olay anındaki yerel flora ve faunanın yok olması değildir. Taşımacılık filosunun neden olduğu bu ve diğer çevresel felaketlerin çoğu, deniz ekosistemlerinde, etkileri bugün hala görülebilen, geri dönüşü olmayan değişiklikler bıraktı.

Deniz taşımacılığı sektöründe değişiklikler geliyor mu?

Bildiğiniz gibi Avrupa Birliği, lojistik sektörünün çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için çeşitli girişimlerde bulunuyor. Bunların çoğu karayolu ve demiryolu taşımacılığı ile ilgili olsa da, son zamanlarda deniz lojistik sektörünün geleceğini önemli ölçüde etkileyecek kararlar alındı.

Yani, Deniz Çevresinin Korunması Komitesi tarafından kabul edilen 6 Ekim 2022 tarihli Okyanus Yönetimi ve Biyoçeşitliliğin Geliştirilmesine Yönelik Okyanus Eylemi için İvme (2022/2836(RSP)) konulu Avrupa Parlamentosu Kararından bahsediyoruz. Bu belgenin ana hedefi, 2050 yılına kadar su taşımacılığını sıfır karbonlu hale getirmektir.

Deniz lojistiğinde yeşil çözümlere genel bakış

Brabus isimli gemide dümen arızası...İstanbul Boğazı trafiğe kapatıldı... Brabus isimli gemide dümen arızası...İstanbul Boğazı trafiğe kapatıldı...

Su taşımacılığı sektörünün değişime ihtiyacı var. Bu nedenle giderek daha fazla sayıda şirket ve kurum bu sorunu ele almakta ve bu sektörün koruma altındaki su ekosistemleri üzerindeki olumsuz etkisini azaltabilecek ilk çözüm önerileri ortaya çıkmaktadır.

Örneğin en heyecan verici fikirlerden biri, bir Amerikan şirketi tarafından önerilen ve modernize edilmiş bir biçimde köklere dönüş çağrısı yapan fikirdir. WindWings adı verilen bu çözüm, benzersiz bir tasarıma sahip klasik devasa gemilerdir. Yükün önemli ağırlığının neden olduğu motor yükünü azaltmayı mümkün kılıyorlar. Bu da yaklaşık %30 yakıt tasarrufu anlamına gelebilir. Geminin kat etmesi gereken rota ne kadar uzunsa, nihai tasarruf da o kadar kritik olabilir.

Öte yandan, bu çözümün dezavantajları da vardır. Yelkenleri yatay olarak katlama tasarımı çok fazla yer kaplar ve geminin taşıma alanını azaltır. Bu da rota sayısını artırma ihtiyacı anlamına gelebilir ve sonuçta bu taşıma şeklinin verimliliğini ve bu seçeneğin kullanılmasıyla elde edilen herhangi bir tasarrufu azaltabilir.

Çevreye daha az zararlı yakıtlar kullanan alternatif güç sistemleri üzerinde de çalışmalar devam etmektedir. Örneğin, -162°C'ye soğutulmuş doğal gazın sıvılaştırılmasıyla elde edilen düşük emisyonlu bir yanma yakıtı olan LNG ile çalışan üniteler halihazırda test aşamasındadır. Bu yakıtlar sülfür dioksit ve ince partikül emisyonlarını %99, nitrojen oksit emisyonlarını ise %85 oranında azaltma avantajına sahiptir.

Bilim insanları ve mühendisler tarafından üzerinde çalışılan bir diğer proje de yeşil metanol ile çalışan bir konteyner gemisi. Geleneksel metanol doğal gaz veya kömürden üretilirken, bu tamamen farklı bir süreç kullanıyor. Biyokütleden ya da doğrudan karbondioksit ve hidrojenden elde edilerek yenilenebilir kaynaklardan elde edilen bir yakıt haline geliyor. Böylece lojistiğin bu segmentinin karbonsuzlaştırılmasına katkıda bulunur. Hidrojen yakıtlı gemiler ile hibrit ve elektrikli tahrikli gemiler üzerinde de araştırmalar devam etmektedir. İkinci durumda, bataryalara güç sağlayacak elektrik yüzde 100 hidroelektrik santralleri gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanacaktır.

Uzun zamandır bilinen bir çözüm olan yavaş buharlama da giderek daha fazla dile getirilmektedir. Bu terim geminin yavaşlatılması ya da daha kesin bir ifadeyle motor yükünün yaklaşık %60'a düşürülmesi anlamına gelmektedir. Gemi maksimum hızın altında hareket ettiğinde, normalden daha az yakıt kullanır. Tasarruf oranı %3 ila %7 arasında değişebilir.

Bu nispeten az olsa da, hemen uygulanabilecek bir çözümdür. Taşımacılığı karbonsuzlaştırma yolunda bir yol kat edecek ve sektöre etkili değişiklikler geliştirmek ve uygulamak için ihtiyaç duyduğu zamanı verecektir.

Ayrıca, profesyonel bir şirketin hizmetlerini kullanmak ve örneğin AsstrA ile nakliye taşımacılığı konusunda bahse girmek de iyi bir fikirdir. Profesyonellerin bilgi ve deneyimi, tedarik zincirinizi çevresel açıdan nötr bir şekilde planlamanıza yardımcı olma konusunda çok değerli olabilir.

* https://www.eea.europa.eu/highlights/eu-maritime-transport-first-environmental

Editör: Nermin İstikbal