banner209

banner191

banner148

banner179

banner176

24.02.2014, 22:59

Denizciliğin Merkezi: Merkez Rıhtım Han

Türkiye Denizcilik İşletmeleri’ne ait Karaköy’deki Genel Müdürlük binasından başlayarak Deniz ticaret Odasının bulunduğu yere kadar ki alanın 30 yıl süreyle işletme hakkının Doğuş Holding A.Ş.'ye verilmesine ilişkin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun 04.10.2013 tarih ve 2013/157 sayılı Kararı Resmi Gazete'de 09.10.2013 tarihinde yayımlanmıştır. Gerekli işlemlerin yapılması ve sözleşme imzalanması için Doğuş Holding A.Ş.'ye 18.12.2013 mesai saati bitimine kadar süre verilmiştir. Bu süre bilahare 18 Şubat 2014 tarihine kadar uzatılmıştır. 

Doğuş Holding kendisine verilen sürenin bitmesini beklemeden 14 Şubat 2014 tarihinde özelleştirme bedeli olan 702 milyon doları Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na yatırarak Karaköy’de bulunan Denizcilik İşletmeleri A.Ş Genel Müdürlüğü binasından Deniz Ticaret Odası’nın bulunduğu alana kadar alanı kapsayan bölgenin 30 yıl süre ile kiralamış olmuştur.  Bu gelişmeler üzerine Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş ile 1936 yılından bu güne kadar denizciliğin merkezi olarak anılan, Merkez Rıhtım Han taşınma işlemlerini başlatmış 20 Şubat tarihine kadar da binayı tamamen boşaltmış olacaktır. Merkez Rıhtım Han ile yolcu salonu ve İstanbul Gümrük Baş Müdürlüğü’nün bulunduğu Çinili Rıhtım Han’ın bulunduğu bölge Salıpazarı Projesinde gösterildiği üzere otel olacaktır.

Türkiye Denizcilik İşletmeleri 1843 tarihinde Feveid-i Osmaniye adı altında  1 - Civar anlamına gelen Sevahili Mü¬tecavire    2 - Yakın sahiller anlamına gelen  Se¬vahil-i Karibe   3 - Uzak Sahiller anlamına gelen Se¬vahil-i Baide’ yolcu ve yük taşımak amacıyla kurulmuştur. İdare sırasıyla İdare-i Aziziye, Mahsusa Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi, Türkiye Seyri Sefain İdaresi, Denizyolları, Akay ve Fabrika ve Havuzlar Müdürlüğü, Denizbank, Devlet Denizyolları Umum Müdürlüğü Türkiye Denizyolları ve Limanları Umum Müdürlüğü, Denizcilik Bankası T.A.O ve 1985 tarihinde Türkiye Denizcilik İşletmeleri adını almıştır.

Bünyesinde bulunan Şilepçilik ve Tankercilik İşletmesi 1955 yılında kurumdan ayrılarak DB Deniz Nakliyatı adı ile kurulan kurumun bünyesinde yer almıştır. Yine kurulum bünyesinde yer alan Bankacılık 1984 yılında kurumdan Ayrılarak Denizcilik Bankası T.A.Ş adını almıştır.  Haliç, Camialı, İstinye, Alaybey ve Pendik Tersanesi ile Pendik Motor Fabrikası ise 1985 yılında kurumdan ayrılarak yeni kurulan Türkiye Gemi Sanayi Genel Müdürlüğü’ne bağlanmıştır.1997 tarihine kadar önce İzmir Limanı sonra Van Gölü İşletmesi TCDD Genel Müdürlüğü’ne bağlanırken yine bünyesinde bulunan Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri kurumdan ayrılarak yeni kurulan Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’ne bağlanmıştır. 2002 yılına kadar bünyesinde bulunan Limanlar Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca İşletme hakkı devir sözleşmesi ile  özel sektöre devredilmiştir. 2002 yılında Türkiye Gemi Sanayi tüm alacak ve borçları ile Türkiye Denizcilik İşletmelerine bağlanmış olup buda sonun başlangıcı olmuştur.   Fevaid-i Osmaniye’den 2005 tarihine kadar yolcu ve yük taşımacılık faali¬yetleri bilindiği Türkiye Denizcilik İşletmeleri’ne bağlı Denizyolları İşletmesi ile Şehirhatları İşletmesi aracılığı ile yapmakta idi bu iki kurumun kapanması ve 1923 yılında görev olarak verilen Kılavuzluk ve Romörkcülük Hizmetleri’nin 2010 yılında Kıyı Emniyeti’ne bağlanası ile misyonsuz kalan Türkiye Denizcilik İşletmeleri’ yaptığı hizmetleri, Türk Ekonomisine yaptığı katkı ve yarattığı istihdam ile tarihin altın sayfalarında ki yerini almıştır.

Türkiye Denizcilik İşletmeleri’nce uzun yıllar Genel Müdürlük binası olarak kullanılan Merkez Rıhtım han 1890 yılında imtiyaz verilerek kurulan İstanbul Rıhtım Dok ve Antrepo Şirketi tarafından deniz doldurularak elde edilen arazi üzerinde şirkete gelir getirmek amacıyla inşa edilmiştir.  Kurumun eski çalışanlarından Zihni Bilge’nin 1948 ve 1955 basımı olan İstanbul Rıhtımları Tarihçesi kitabında Çinili Rıhtım Han 1910 - 1911 senelerinde inşa edile¬rek 733.000 frank'a mal olduğu Merkez Rıhtım Han’nın  1912 - 1914 senelerinde inşa edi¬lerek 834.000 frank'a mal olduğunu yazmaktadır. Çinili Rıhtım Han ve Merkez Rıhtım inşasını müteakip odaları özellikle denizcilik işleri ile uğraşan firmalara kiralanmış ayrıca terzi avukat muhasebeci vb. diğer işlerle uğraşan kişilere kiralanmıştır. İstanbul Rıhtım Dok ve Antrepo Şirketi’nin millileştirilmesi sonucunda kurulan İstanbul’da limancılık faaliyetini gösteren T.C İstanbul Liman İşleri Umum Müdürlüğü, faaliyetleri için işgal ettiği başta liman han olmak üzere birkaç yerde sürdürmekteydi. Bu kadar dağınık bir yerde faaliyet sürdürmesinin sakıncaları ortaya çıkıncı  T.C İstanbul Liman İşleri Umum Müdürlüğü tüm birimleri bir araya toplamak üzere envanterinde bulunan Merkez Rıhtım Han’a taşınma kararı aldı 1936 yılında başlayan taşınma işlemleri 15 Mayıs 1937 tarihinde tamamlanarak bütün birimleriyle T.C İstanbul Liman İşleri Umum Müdürlüğü burada faaliyetlerini sürdürmeye başladı yalnız 3.Katı yeni kurulacak olan ve Merkezi Ankara’da bulunan Denizbank’ın İstanbul Şubesine kiralanması amacıyla boşaltıldı. Denizbank’ın kurulması ile İstanbul Şubesi burada hizmet vermeye başladı. Denizbank’ın 1939 yılında lav edilmesi ile yeni kurulan Devlet Limanları Umum Müdürlüğü’nün Umum Müdürlük binası olarak hizmet verdi. 24.Ocak.1944 tarih ve 4517 sayılı kanunla Devlet Deniz Yolları ve Limanları İşletmesi Umum Müdürlüğü ‘nün kurulması ile Umum Müdürlük binası olarak hizmet vermeye devam etti. Yalnız bu tarihe kadar hep Liman ağılıklı kuruluşların Umum Müdürlük binası olarak hizmet veren bina bu tarihten itibaren başta Denizyolları olmak üzere Şehirhatları, Gemi Kurtarma ve Kıyı Emniyeti İşletmeleri’ne de hizmet vermeye başladı.

1944 yılından 1952 yılına kadar Devlet Deniz Yolları ve Limanları İşletmesi Umum Müdürlüğü Genel Müdürlük binası olarak hizmet veren bina 1952 yılı itibarı ile Denizcilik Bankası T.A.O ‘nın Genel Müdürlük binası olarak hizmet vermeye başladı. Bundan sonrası bilindiği üzere Türkiye Denizcilik Kurumu ve Türkiye Denizcilik İşletmeleri’ne Genel Müdürlük binası olarak hizmet vermeye Başladı. Binada Genel Müdür olarak ilk  T.C İstanbul Liman İşleri Umum Müdürü  Raufi Manyas’tır. Denizbank döneminden sonra kurulan Türkiye Limanları Umum Müdürlüğü’ne  Genel müdür olarak atanması nedeniyle burada Genel Müdürlük görevine devam etmiştir.    

24.Ocak.1944 kurulan Devlet Deniz Yolları ve Limanları İşletmesi Umum Müdürlüğü atanan Yusuf Ziya Erzin burada görev yapan 2.Genel Müdür’dür. 3. Genel Müdür ise Cemil Parman dır. 4.Genel Müdür ise Türk denizcilik tarihine Sadullah Güney’den sonra damgasını    vuran Yusuf Ziya Öniş’tir. 5.cısı ise  Yusuf Ziya Öniş’in Denizcilik Bankası T.A.O  Yönetim kurulu Başkanı olmasından sonra    Sami Şahbenderler olmuştur. 6.Genel Müdür 27 Mayıs İhtilali’nin getirdiği Deniz Kuvvetlerinden Sermet Gökdeniz olmuştur.7.Genel Müdür ise Nedret Utkan’dır. Nedret Utkan Denizbank zamanında yurt dışına Gemi İnşa Mühendisliği tahsili görmesi için gönderilmiş mühendis olarak işi başlamış memuriyetin her kademesin de çalışmış ve 1963 yılında Genel Müdürlüğe atanması Banka içerisinde büyük bir sevinç sebep olmuştur.  İlk defa kurum içerisinden bir kişinin bir başka deyimle kendi aralarından bir kişinin Genel Müdür olması bu sevincin kaynağıdır. 8. Genel Müdür  1967 yılında Nedret Utkan’ın görevinden alınıp Etibank Yönetim kurulu Üyeliği’ne atanmasından sonra yardımcısı Şükrü Kıykıoğlu Genel Müdürlüğe atanmıştır. Şükrü Kıykıoğlu Genel Müdürlük görevini sürdürürken 1969 seçimlerinde Adalet Partisi milletvekilliğine adaylığını koyarak Bolu Milletvekili olmuştur. 9.Genel Müdür Celaletin Erol’dur Celalettin Erol’un bu göreve atanması kurum içerisin de yine büyük bir sevince sebep olmuştur. Celelettin Erol  da Denizbank döneminde Gemi İnşa Mühendisliği tahsili için yurt dışına gönderilen kişilerdendir. Celalettin Erol’da kurumda mühendis olarak başladığı hizmetine memuriyetin her kademesinde bulunduktan sonra Genel Müdür olan 2.kişidir. 10. Genel Müdür Nezih Neyzi’dir 11. Genel Müdür Oktay Ersoy 12.Genel Müdür Recai Hanioğlu 13.Genel Müdür tekrar Nezih Neyzi’dir. 14.Genel Müdür Devlet Eski Bakanlarından Hüsamettin Atabeyli’dir 15. Genel Müdür 12 Eylül İhtilalilin getirdiği Amiral Nejat Özgece’dir. 16.Genel Müdür Ahmet Hulusi Yıldırım’dır. Ahmet Hulusi Yıldırım sert mizaçlı  yüzü gülmeyen bir kişiydi. ancak  Antalya dinlenme Tesisleri , Kuzguncuk İskelesi üstündeki sosyal Tesis. Kadıköy İskelesi üzerindeki Sosyal tesis ve Yeşilköy Feneri’nde yapılan sosyal tesis onun personele yaptığı bu hizmetlerden dolayı emeklisi çalışanı tanıyan tanımayan her insan tarafından rahmet ve minnetle anılmaktadır. 17. Genel Müdür Mustafa Açıkalın’dır. Bir benzetme yapacak olursak Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki Fatih Sultan Mehmet sonra gelen II Beyazıt dönemi gibidir.18 Genel Müdür Çetin Çulhaoğlu’dur. Çok kibar çok nazik bir insandı çalışanların ortalama tahsilinin ortaokul olduğu bir kuruluşa göre ultura lüks bir kişiydi bu nedenle görev süresi bir yılı bile bulmamıştır. 19. Genel Müdür Kenan Öner uzun süren bir Genel Müdürlük dönemi yaşadı. Bankacı kökenli olması nedeniyle parayı iyi kullandı SSK Vergi dairesi gibi kurumlara borçlarını ödeyemeyen bir kuruluşu kar’a geçirdi. 20. Genel Müdür Muzaffer Akkaya bu gün Türkiye’de denizciliği biler 10 kişi varsa ilk beş arasında yer alan Kamuda uzun yıllar Genel Müdürlük yapan bir kişiydi mevzuatı çok iyi biliyordu parayı iyi kullandı kuruluşun Özelleştirme kapsamında olması onun çalışmalarına büyük sekte vurmuştur. Kurum özelleştirme kapsamında olmayıp eskisi gibi Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı olsaydı inanıyorum ki Bu gün rıhtımlarımıza yanaşan ve imrenerek baktığımız yabancı bayraklı o lüks gemilerden bizimde bir iki tana olması hiçte hayal değildi. 21. Genel Müdür Erkan Arıkan genç bir kişiydi heyecanlıydı bir şeyler yapmak istedi ancak Ankara’yı aşamadı. 22. Ve son Genel Müdür Kaptan Burhan Külünk’tür Kaptan Burhan Külünk kurumun içinde memuriyetin her kademesinden geçip Genel müdür olan 3. Kişi dir.

Merkez Rıhtım Han bazılarımızın çalıştığı bazılarımızın da çalışan arkadaşlarını ziyaret ettiği veya bir işi için gittiği Merkez Rıhtım Han önümüzdeki birkaç yıl sonra karşımıza otel olarak çıkacak hangi duygularla bakacağız bilemiyorum ben kendi şahsıma çalıştığım odaların birinde özellik Basın ve Halkla İlişkiler Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığım denize bakan o odada bir gecede olsa kalmak isterim kısmet zaman neyi gösterir bilemiyorum.

Yorumlar (2)
T.C.Müh.Kaptan Refik Akdoğan 5 yıl önce
Döktürmüşsün gene sevgil Ali. Çok güzel bir yazı. Birçok bilmediğimi öğrendim. Dilerim ki Fevaid-Osmaniye nin sonu olmaz. Allah günahlarımızı affetsin. (Ey editör reklamda hareket eden tekneler Ali

Bozoğlu2nun yüzünde geziniyor. Bir ilan uğruna kanalı perişan ettiniz. Allah günahlarınızı affetsin)
H.Tuncay Alpman 5 yıl önce
Malümunuz yıllar önce İşletme Sirkeci ile eminönü arasınd şimdi yerinde yeller esen muazzam bir komplekste bulunmaktaydı.Rıhtım ına kıçtan kara olurdu o güzelim gemiler.yıllar geçtikçe İşletme büyüdü serpildi filoya yeni gemiler katıldı,binalar kafi gelmedi ahtapotun kolları gibi bir çok binalarda faaliyet göstermeye başladı.Bu arada devamlı isim değişikliği,taşınmal ar,gemilerin satılması,binaların elden çıkartılması ve de bende ve benim gibi düşününen bir kaç gemi sevdalısı dinazörün kapatılmasına hala akıl erdiremediği özel müzemiz son olarak da elden çıkartılan Gn.Md.binası

maz imiz ile,hatıralarımız ile son bağımızı kopartmaktadır.Artık ne

kendine özgü kokusunu koklayabileceğimiz koridorlar,ne staj yaptığımız TCR Telsiz-Telgraf istasyonumuz kaldı.Sadece ana giriştekiboynu bükük eski günleri anan S/S ANKARA nın kampanası kalmıştıki o da bu furyada kimbilir hangi anafora kapılıp yitip gidecek tıpkı müzemizdeki diğer objeler gibi.Sayın Ali Bey İşletme

yani sarıbaca bizim için bir okuldu.Gemileri ev,personeli arkadaş,aile zabitler kaptanlar başmakinistler aile büyükleri idiler.Allah rağzı olsun herşeyi iyi bilen büyüklerimiz ailemizi dağıtıp ocağımızı yıkmakta pek mahir davrandılar.Elli yedi yıl önce kömürcü olarak başladığım sarıbacadan Kaptan olarak mezun oldum.Ama allaha kasem ederim ki o eski günleri geri getirsinler gene kömürcü olarak çalışmaya hazırım.Sayın Ali Bey artık sadece hatıralar ve sizin gibi,Sn.Kaptan Oktay Sönmez gibi muhterem kişilerin yazdıkları ile avunarak yaşamaya çalışıyoruz.Allah aşınızı pişkin.kaleminizi keskin etsin . Kaptan Tuncay Alpman











25°
sağanak
Günün Anketi Tümü
DenizHaber.Com Tema güncellemesi yaptık. Yeni site dizaynımızı nasıl buldunuz?
DenizHaber.Com Tema güncellemesi yaptık. Yeni site dizaynımızı nasıl buldunuz?