banner191

banner148

banner179

banner176

Dünyanın En Eski Yüzer Vinci

Dünyanın bir anlamda yaşayan en eski yüzer vinci Turgutalp Maçunası 1887 yılında Bremen'deki Act.-Ges.Weser Tersanesi'nde inşa edildi.

DENİZ KÜLTÜRÜ 28.02.2009, 05:01
Dünyanın En Eski Yüzer Vinci

Dünyanın en eski yüzer vinci Turgutalp Maçunası Türkiye'de

Dünyanın bir anlamda yaşayan en eski yüzer vinci Turgutalp Maçunası 1887 yılında Bremen'deki Act.-Ges.Weser Tersanesi'nde inşa edildi.

Neden "maçuna" denildiğini merak edenlere ben de katılarak, önce Gemicilik Dili Sözlüğü'nden cevap bulmaya çalıştım. Sonra arkadaşım Kaptan Angelo Della Valle'ye bir mesaj gönderdim. Yanına da Turgutalp Maçunası'nın fotoğrafını ekledim.

maçuna kelimesi Türkçe değil. Ferid Devellioğlu'nun Osmanlıca-Türkçe Lugatı'nı da taradım. Ola ki Arapça veya Farsça kökenlidir diye...

Osmanlılar zamanda yelkenli gemilerin armalarının adlarında çok yoğun Ceneviz ağzı, İspanyol ve Portekiz gemicilerin kullandıkları deyimler hemen söylendiği şekilde Türk denizcilik yaşamının ortak dili olmuş gibidir. Nitekim armadorlar bu dili çok iyi bilirlerdi.

Angelo Della Valle cevap gönderdi. Diyordu ki eski bir Ceneviz argosudur "mancina" ağıryük kaldırmakta kullanılırdı. Mancina dönüp dolaşıp "maçuna" olarak gemicilik dilindeki yerini bulmuş.

Erol Makzume de her zamanki gibi dikkatle araştırma yaparak, daha kapsamlı bir cevap gönderdi: Okyanus Ansiklopedisi'nde "mazzuola" ve/veya "macchina" olarak ortaya çıkıyor. İtalyanca'da "mancina"nın anlamı gemi vinci.

Turgutalp Maçunası, bir asırdan fazla hizmette kaldıktan sonra 1995'te Rahmi Koç tarafından hurda olarak Güzelyalı isimli Şehirhatları Vapuru ile satın alınmış.

Güzelyalı‘yı hatırlıyorum. RMK'da tam bir harabe haldeydi. Yeniden dünyaya getirenlere minnet borçluyuz.

Turgutalp Maçunası da yine RMK'da bağlıydı. Ancak bir önceki öyküsünde Dentek Gemi Kurtarma ve Enkaz Kaldırma Şirketi'nin emeklerini kaydetmeliyiz. Enes Edis ve Tansel Özel ortaklığındaki Dentek ekibi, Tuzla'da saçlarının çürümüş olması nedeniyle yarı batık hale gelen Turgutalp Maçunası'nı yüzdürmüşse de, gerek Turgutalp Maçunası ve gerekse Güzelyalı Vapuru, bir fırtına sonucunda sürüklenip karaya vurunca, Rahmi Koç Bey, Turgutalp Maçunası'nın Gölcük'teki tersanede onarımını tamamlattıktan sonra, getirmiş Haliç'teki Rahmi M. Koç Müzesi'ne katmış.

Turgutalp Maçunası, günümüzde bir farkla orada yaşamına devam etmekte; artık denizde değil. Üzerinde yüzdüğü pontonlar yok fakat direkleri, stimli ırgat makinesi, devasa zincirleri, palangalari ve isim levhalarıyla Turgutalp Maçunası orada.

Neredeyse bir insan gövdesinin yarısına yakın palangalara, devasa yükselen inen zincirlere bakınca bu vincin çok yüksek bir kaldırma gücüne sahip olduğu akla geliyor. Ancak levhasında "Tragfahigkeit; 85.000 kg" yazılı. Yani ancak tam 85 ton'a kadar kaldırma yapabiliyormuş.


A.G.Weser Tersanesi

Turgutalp Maçunası'nı inşa eden Bremen Leonhard'da A.G.Weser Tersanesi, 8 Kasım 1843'te Peter Müller tarafından kurulmuş. Önceleri ısıtıcı kazanlar, köprüler, metal parçalar imal edilen bu tesis 1851'de Bremerhaven Limanı kanallarının yüzer kapak pontonlarını inşa etmiş.

1865 yılında ise ilk stimli gemi inşaatına girişildiği yıl olmuş ve 1872'de Weser adını almış. Weser 1870'de Alman İmparatorluk Donanması adına hayli askeri gemi inşa siparişi alınca şansı iyice değişmiş ve böylece 1883'ten başlayarak, torpidobot dizaynında ve inşaatında uzman bir tersane haline gelmiş.

1885'te çok geniş bir alanda yeniden hizmetine devam eden Weser, artık gelecek yıllarda. 7.5 milyon mark olan sermayesiyle güçlü bir tersanedir. "Thüringen", "Helgoland Klasse" gibi devrinin ünlü yolcu gemileri de bu tersane inşa edilir. Yine o devrin ünlü posta vapurları işletmecilik şirketleri NDL, Hansa, Neptune, Bremen Africa Line, Roland Line‘nın birçok gemisi Weser‘de inşa edilir ve inşa ettiği "Bremen" transatlantiği Atlantik geçişinde "Blue Band" rekorunu kazanınca çok daha ünlü bir hale gelir.

A.G Weser'in 1983 yılına kadar öyküsüne bakıldığında, Alman gemi inşa sanayiindeki çok önemli yeri görülmekte ise de eyalet icra komitesi Wirtschaftslichkeitsuntersuchung, AG Weser ve diğer tersane Seebeckwerft‘in kapatılması kararını verir. 31 Aralık 1983'te 2.000 tersane çalışanının işine son verilerek tersane tarihe intikal eder.

A.G.Weser'den günümüze gelen tek örnek ise 1887'de inşa ettiği Turgutalp Maçunası kalmıştır. Bu haliyle dünyanın yaşayan en eski yüzer vincidir ve Koç Müzesi'nde yaşamını sürdürmektedir.

Yorumlar (9)
Hüsnü BAŞARAN 9 yıl önce
1982-1983 yıllarında ben bu gemide askarlik yaptım. Bu geminin fotoları olan lütfen göndersin
muhammet akdeniz 8 yıl önce
81-3-907 istanbul muhammet akdeniz bende o gemide askerdim . hüsnü ben sana ulaşmak istiyorum yıllardır aklımdasın ama bir türlü görüşmek nasip olmadı ama seninle görüşmek isterim . numaramı veriyorum bana ulaşmak istersen 532-515-31-69 iş (216)388-91-05 bu numaralardan bana ulaşabılırsın .
Zübeyr İzsüren 9 yıl önce
Bu TurgutAlp maçunası izmit körfezinde batan Üsküdar gemisinin çıkarılmasında da kullanılmıştı. O fotoğraflar hiç gözümün önünden gitmiyor.



Yanılmıyorsam 80 ton kaldırıyordu bilen varsa yada hatırlayan varsa yazabilir mi?
Kemal Ermiş 7 yıl önce
68/3 Tertip olarak askerliğimi bu gemide Serdümen Çavuş olarak yaptım. Geminin direkleri ve vinçleri Rahmi Koç Müzesi'nde bulunuyor. Buluşmaya ne dersiniz. 0533.5481002
mustafa arslan 4 yıl önce
bende 69/4 um seninle bir ay kaldık galiba gemide ben geldm sen gittin sizin zmnında kuracılık varmıydı bnnm zamnmda vardı ekmek kızartmada varmıydın usta askerlere ben o gemide güverteciydim muço o vinçleri ben kullnadım 15 ay
sadık özkan 7 yıl önce
ARKADAŞLAR 1984 YANİ 84/1 oLARAK TCG TURGUT ALP GEMİSİND BENDE BÖLÜK ÇAVUŞU OLARAK ASKERLİK YAPTIM KOMUTANIMIZ MEHMET DÖNMEZ İDİ DİLEYEN BANA ULAŞABİLİR SELAMLAR
toros demirdöven 6 yıl önce
dedem Mahmut TOKER bu geminin kaptanıydı ilk Hamburk limanından yola çıkıp Türkiyeye gelmişler çok uzun yıllar bu gemide görev yaptı ordanda emekli oldu benide çocukken çok götürürdü kaptan kamarasındaki perdenin yanındaki ipli zili hala hatırlarım. koç müzesindeki halini görmek nasip olmadı gidersem orijinal resimleri var vermek isterim
mustafa arslan 4 yıl önce
bende bu gemideydim 1969 dogumluyum 69/4 olarak yaptım benim kpmutanım mustafa meral ve çarkcı başı ihsan başçavuştu iki komutan vardı şimdi bu gemi nerde biliyomusun haliç tersanesinde müzede ist.
Sadettin yıldız 2 yıl önce
Arkadaşlar bende bu gemide 80/2olarak askerlik yaptım Hüsnü'yü ve Muhammet kardeşlerimi tanıyorum komutan Mehmet dönmez çarkçı başımehmet yıldız idi acı tatlı günlerimiz geçti beni tanıyan arkadaşlarımız ulaşa bilir5436717280 selamlar
Bütün Yorumları Görmek İçin Tıklayın
24°
açık
Günün Anketi Tümü
DenizHaber.Com Tema güncellemesi yaptık. Yeni site dizaynımızı nasıl buldunuz?
DenizHaber.Com Tema güncellemesi yaptık. Yeni site dizaynımızı nasıl buldunuz?