Yunanistan ve Suudi Arabistan IMO’da Karbon Vergisine Karşı!

Dünya denizcilik basınının saygın yayın organlarından Lloyd’s List’in aktardığına göre, küresel deniz ticaretinin iki önemli aktörü olan Yunanistan ve Suudi Arabistan, Uluslararası Denizcilik Örgütü nezdinde yürütülen karbon fiyatlandırması müzakerelerinde ortak hareket etme kararı aldı. Bu dikkat çekici yakınlaşma, denizcilik sektörünün 2050 net-sıfır emisyon hedeflerine ilerlerken karşı karşıya kalacağı milyarlarca dolarlık ek maliyetlere karşı bir denge unsuru oluşturmayı amaçlıyor. IMO’nun Net-Sıfır Çerçevesi Tartışmaları Habere göre, her iki ülke de Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Net-Sıfır Çerçevesi kapsamında gündeme gelen küresel karbon vergisi planına yönelik benzer çekinceler taşıyor. Özellikle tek tip ve yüksek oranlı bir karbon vergisinin, küresel deniz ticaretinde ciddi maliyet artışlarına yol açacağı görüşü öne çıkıyor. Dünyanın en büyük ticaret filosuna sahip olan Yunanistan, Avrupa Birliği üyesi olmasına rağmen sert karbon vergilerinin armatörler üzerindeki baskıyı artıracağından endişe ediyor. Atina yönetimi, bu tür vergilerin Avrupa limanlarının cazibesini azaltarak yük ve gemi trafiğinin Avrupa Birliği dışındaki bölgelere kaymasına yol açabileceğini savunuyor.   Enerji üretiminde küresel ölçekte kilit bir rol oynayan Suudi Arabistan ise karbon vergisinin yalnızca denizcilik sektörünü değil, küresel gıda ve emtia fiyatlarını da olumsuz etkileyeceğini öne sürüyor. Riyad yönetimine göre, artan lojistik maliyetleri özellikle gelişmekte olan ülkelerde enflasyonist baskıları artırma riski taşıyor. Vergi Yerine Teşvik Odaklı Model Yunanistan ve Suudi Arabistan’ın üzerinde uzlaştığı temel yaklaşım, doğrudan bir “cezalandırıcı vergi” mekanizması yerine teşvik ağırlıklı bir sistem kurulması yönünde. Bu kapsamda, yeşil yakıtlar ve düşük karbonlu teknolojilere yatırım yapan gemilere finansal teşvikler sağlanmasını içeren hibrit bir model destekleniyor. Karbon Fiyatlandırması Oylaması Ertelendi Suudi Arabistan’ın öncülüğünde ve Yunanistan’ın çekimser desteğiyle, Uluslararası Denizcilik Örgütü bünyesinde yapılması planlanan kritik karbon fiyatlandırması oylaması Ekim 2025’ten Ekim 2026’ya ertelendi. Bu süre boyunca iki ülkenin, olası vergi oranlarının düşürülmesi ve uygulama kapsamının daraltılması için yoğun diplomatik ve sektörel lobi faaliyetleri yürütmesi bekleniyor. Hukuki Yetki Tartışmaları Gündemde Suudi Arabistan, Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün Marpol Sözleşmesi kapsamında küresel ölçekte vergi toplama yetkisine sahip olup olmadığının hukuken tartışmalı olduğunu savunuyor. Yunanistan ise bu yaklaşımı, sahadaki operasyonel gerçeklikler ve uygulama zorlukları üzerinden destekliyor. Denizcilikte Yeni Fay Hatları Derinleşiyor Uzmanlara göre, bu iş birliği denizcilik sektöründe ülkeler arasındaki görüş ayrılıklarını daha da belirgin hale getiriyor. Avrupa Birliği ülkeleri ve Pasifik ada devletleri gibi “iklim hedeflerinde daha iddialı” aktörlerle; Yunanistan, Suudi Arabistan, Çin ve Amerika Birleşik Devletleri gibi “ekonomik gerçekleri önceleyen” ülkeler arasındaki ayrımın önümüzdeki dönemde daha da derinleşmesi bekleniyor. Bu tablo, küresel denizcilikte karbon düzenlemelerinin yalnızca çevresel değil, aynı zamanda jeopolitik ve ekonomik bir mücadele alanı haline geldiğini bir kez daha ortaya koyuyor.