Uzmanlardan Kızıldeniz rotasına dönüş için uyarı!

Uzmanlardan Uyarı: Kızıldeniz’de Normalleşmeye Dönüşte Temkinli Olunmalı “Kızıldeniz nakliye krizini değerlendiren uzmanlar, Orta Doğu ticaret yoluna hızlı bir dönüş konusunda uyarıda bulundu. Husiler dün, İsrail’e yönelik deniz saldırılarını durdurduklarını ve İsrail limanlarına uyguladıkları sözde deniz ablukasını kaldırdıklarını resmen açıkladı. Bu açıklama, İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden Muhammed el-Gamari’nin yerine atanan yeni Husi Genelkurmay Başkanı Yusuf Hasan el-Medeni’nin, Hamas’ın askeri kanadı Kataib el-Kassam’a gönderdiği mektubun sonunda yer aldı. Ancak uzmanlar, “Mürettebatın, gemilerin ve kargoların güvenliğini Husi milislerinin sözlerine dayandıramazsınız” uyarısında bulundu. Son birkaç yılda en az dokuz denizcinin hayatını kaybetmesine ve dört geminin batmasına neden olan Husi saldırıları, küresel ticaretin rotasını Ümit Burnu çevresine yönlendirmiş, bu durum ise ton-mil talebini ve navlun oranlarını artırmıştı. Medeni, açıklamasında şimdilik saldırılara ara verdiklerini, ancak Gazze’deki çatışmaların sürmesi halinde operasyonları yeniden başlatabileceklerini belirtti. Kızıldeniz krizini sosyal medyada yakından takip eden konteyner taşımacılığı danışmanı Lars Jensen, Husilerin daha önce de benzer şekilde ateşkes ilan ettiğini, ancak Gazze’deki çatışmalar yeniden başlayınca saldırılara döndüklerini hatırlattı. Jensen, “Bu yılın başındaki gelişmeler göz önüne alındığında, Husi ateşkesini nakliyecilerin kısa sürede geri döneceğine dair bir işaret olarak görmek erken olur,” dedi. İsveç bankası SEB’in analistleri de benzer bir değerlendirmede bulunarak, “Kızıldeniz ve Bab el-Mandeb Boğazı’ndaki süregelen belirsizlik nedeniyle, bölgedeki ticari deniz trafiğinde kısa vadede bir iyileşme beklemiyoruz,” ifadelerini kullandı. Xeneta’nın baş analisti Peter Sand, “Ayrıntılar hâlâ belirsiz. Mürettebatın, gemilerin ve kargonun güvenliğini Husi milislerinin sözlerine dayandıramazsınız. Taşıyıcıların ve sigorta şirketlerinin bundan çok daha fazla güvenceye ihtiyacı var,” dedi. Deniz güvenliği kuruluşu Ambrey, Bab el-Mandeb geçişlerinde son günlerde sınırlı bir artış yaşandığını, bazı Yunan armatörlerin geçişleri yeniden başlattığını ve daha önce AIS yayınlarını gizleyen bazı şirketlerin artık açık şekilde geçtiğini bildirdi. Ambrey, bazı şirketlerin Bab el-Mandeb’den kaçınma politikalarını yeniden değerlendirdiğini, risk seviyesinin bazı operatörler için “artık tolere edilebilir düzeylere geri döndüğünü” kaydetti. Clarksons Research’ün son tahminlerine göre, Ümit Burnu çevresinden yapılan yönlendirmeler sonucunda ton-mil talebi açısından en yüksek artışı %10,7 ile konteyner gemileri gösteriyor. Bunu otomobil taşıyıcıları (%6,8), LNG taşıyıcıları (%5,4), kimyasal tankerler (%1,8), kuru dökme yük gemileri (%1,1), ham petrol tankerleri (%0,8) ve ürün tankerleri (%0,5’in altında) izliyor. Uzmanlara göre Kızıldeniz’e büyük ölçekli bir dönüş, özellikle konteyner filosunun ihtiyacı olan nakliye işini azaltabilir ve bu durum navlun fiyatlarında düşüşe yol açabilir. Taşıyıcılar, bu etkiyi dengelemek için rölantide bekletme, gemi sökümü, yavaş seyir ve boş sefer uygulamaları gibi önlemler almak zorunda kalabilir. Xeneta’dan Peter Sand, Uzak Doğu’dan Kuzey Avrupa, Akdeniz ve ABD Doğu Kıyısı’na (normalde Kızıldeniz üzerinden geçen üç ana rota) yönelik ortalama spot fiyatların yılbaşından bu yana %50’den fazla düştüğünübelirtti. Sand, “Taşıyıcılar zaten zarar eden bir bölgeye ilerliyor. Kızıldeniz’deki durum değişmese bile, 2026’da küresel navlun fiyatlarının %25’e kadar düşmesi bekleniyor,” uyarısında bulundu. Alphaliner analistleri ise son raporlarında, Süveyş-Kızıldeniz rotalarına büyük çaplı bir geri dönüşün yakın zamanda mümkün görünmediğini ifade etti. Bunun, büyük taşıyıcılar ve Doğu-Batı ittifakları için geniş kapsamlı ağ yeniden yapılanmaları gerektireceğini vurguladı. “Bu nedenle,” denildi raporda, “taşıyıcılar, Kızıldeniz rotalarının yalnızca birkaç hafta değil, öngörülebilir gelecek için de güvenli ve istikrarlı olduğundan emin olana kadar geçişlerde temkinli davranacak.” SEB verilerine göre, Aden Körfezi’ne yapılan varışlar 2023’ün aynı dönemine göre %47, 2024’e göre ise %7 arttı. Buna karşılık, Süveyş Kanalı geçişleri 2023’e kıyasla %53, 2024’e göre ise %7 azaldı.