Trump’tan tankerlere çağrı: Hürmüz’den geçmeye devam edin!

Brent petrol fiyatlarının pazartesi günü kısa süreliğine varil başına 100 doların üzerine çıkmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, yabancı bayraklı tanker mürettebatına Hürmüz Boğazı’ndan geçişi sürdürme çağrısında bulundu. Trump, hafta sonu Fox News sunucusu Brian Kilmeade’e verdiği röportajda tankerlerin risklere rağmen seyrüsefere devam etmesi gerektiğini söyledi. “Bu ticaret gemileri Hürmüz Boğazı’ndan geçmeli ve biraz cesaret göstermeli. Korkacak bir şey yok. İran’ın bir donanması yok; tüm gemilerini batırduk,” dedi. Kilmeade ise bölgede gemi trafiğini tehdit edebilecek yaklaşık 150 İran füze fırlatıcısı kaldığını ve ABD’nin saldırılara hızlı şekilde karşılık verebilecek kapasitede olduğunu öne sürdü İran’dan Tehdit, Denizcilere Kayıplar İran, ABD saldırılarına misilleme olarak boğazdan geçen tankerleri “ateşe vermekle” tehdit etti. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) verilerine göre İran saldırılarında şimdiye kadar en az yedi denizci hayatını kaybetti. Normal koşullarda küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Boğazdan taşınan petrolün yüzde 90’ından fazlası başta Çin olmak üzere Asya ekonomileri tarafından tüketiliyor. Ancak petrol küresel bir emtia olduğu için Asya’da yaşanacak bir arz sıkıntısı, ABD’de enerji fiyatlarını ve benzin maliyetlerini de doğrudan etkiliyor. Yabancı Bayraklı Tankerler Riskin Ortasında Hürmüz’den çıkan ham petrolün büyük bölümü yabancı mürettebatlı ve yabancı bayraklı tankerlerle taşınıyor. ABD bayraklı ve ABD mürettebatlı tankerler küresel tanker filosunun yalnızca %0,6’sını oluşturuyor ve bunların çoğu rafine ürün taşıyan ürün tankerlerinden oluşuyor. Şu ana kadar boğazdan geçişte Yunan ve İran tankerleri en aktif gemiler arasında yer aldı. İran filosu ise nispeten daha düşük riskle karşı karşıya ve geçişlerini büyük ölçüde sorunsuz gerçekleştirdi. İran, kıyı üslerini kullanarak ablukayı fiilen uygulamaya başladı. Geçen hafta boğazı kapattığını duyurmasının ardından en az üç gemiye insansız hava aracı veya füze ile saldırı düzenlendi ve gemiler hasar aldı. Bu gelişmeler üzerine denizcilik şirketleri temkinli davranmaya başladı. Hürmüz’ün iki tarafındaki demirleme alanlarında güvenli geçiş bekleyen çok sayıda büyük tanker birikti. IMO’dan “Denizcileri Koruyun” Çağrısı IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, taraflara denizcilerin güvenliğine saygı gösterme çağrısını yineledi. “Masum denizcilere veya sivil gemilere yönelik her türlü saldırı kabul edilemez. Bu denizciler sadece görevlerini yapıyor ve küresel ticaretin devamlılığı için hayati bir hizmet sunuyor,” dedi. Dominguez ayrıca tüm tarafların uluslararası deniz hukukunun temel ilkelerinden biri olan seyrüsefer özgürlüğüne saygı göstermesi gerektiğini vurguladı. Tanker Navlunları Rekor Kırdı Bölgedeki kriz tanker piyasasında olağanüstü kazançlar yarattı. Clarksons verilerine göre: Orta Doğu–Körfez rotasında VLCC tankerlerinin günlük kazancı 480 bin dolara ulaştı ABD Körfezi veya Batı Afrika çıkışlı seferlerde 220 bin dolara kadar çıktı Suezmax tankerleri spot piyasada günlük 300 bin dolar seviyesine yaklaştı Ancak Poten & Partners analistleri bu seviyelerin uzun süre sürdürülemeyeceğini belirtiyor. “Jeopolitik risk primi ve etkin gemi arzındaki ciddi azalma nedeniyle navlunlar rekor kırdı. Ancak bu durum sürdürülebilir değil. Uzun sürmesi halinde tankerler başka bölgelere yönelebilir ve Orta Doğu üreticileri üretimi kısmak zorunda kalabilir. Bu da ton-mil talebini azaltarak navlunlar üzerinde aşağı yönlü baskı yaratır,” değerlendirmesinde bulunuldu. G7 Müdahalesi Petrolü Aşağı Çekti G7 ülkeleri pazartesi günü stratejik petrol rezervlerinden piyasaya ham petrol sürmeye hazır olduklarını açıkladı. Bu mesajın ardından petrol fiyatları hızlı şekilde geri çekildi. Sabah saatlerinde 120 dolara yaklaşan fiyatlar yaklaşık %20 düşerek öğleden sonra yeniden 100 doların altına indi.