Panama Kanalı’nda Kapasite Arttı, Geçiş Maliyetleri Rekor Seviyede

Küresel lojistik zincirinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Panama Kanalı, 2026 yılının ikinci çeyreğine operasyonel kapasitesini artırarak girerken, artan talep ve jeopolitik riskler nedeniyle tarihinin en yüksek geçiş maliyetleriyle karşı karşıya bulunuyor. 2023 ve 2024 yıllarında kuraklık nedeniyle ciddi kapasite kısıtlamaları yaşayan kanal, Gatun Gölü’ndeki su seviyelerinin yeniden operasyonel limitlerin üzerine çıkmasıyla rahatlama sürecine girdi. Şubat ayında bölgede son 132 yılın en yüksek yağış seviyelerinden birinin kaydedildiği belirtilirken, günlük gemi geçiş sayısının yeniden 36 ila 40 bandına yükseldiği ifade ediliyor. Jeopolitik Riskler Talebi Artırdı Orta Doğu’da özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik riskleri ve Süveyş Kanalı rotasındaki belirsizlikler, bazı armatörleri alternatif güzergâhlara yönlendirdi. Bu gelişmelerin, Panama Kanalı geçişlerine yönelik talebi artırdığı değerlendiriliyor. Rezervasyonsuz gemiler için düzenlenen geçiş ihalelerinde ücretlerin milyonlarca dolara ulaştığı, bunun da özellikle enerji ve konteyner taşımacılığı maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu bildiriliyor. ABD ile Asya arasındaki LNG ve akaryakıt sevkiyatında kanalın stratejik önemi yeniden öne çıkmış durumda. Yeni Slot Sistemi Devrede Panama Canal Authority, yoğun talebi yönetmek amacıyla geçiş planlama sisteminde yeni düzenlemelere gitti. Devreye alınan LoTSA 2.5 sistemiyle, gemi sahiplerinin anlık geçiş yerine daha uzun vadeli slot ihalelerine yönlendirilmesi hedefleniyor. Temmuz 2026’da başlayacak yeni dönem öncesinde hazırlıklar sürerken, konteyner gemilerine verilen önceliğin tanker ve dökme yük gemileri açısından rota planlamalarını etkileyebileceği belirtiliyor. Alternatif Koridorlar da Gündemde Artan sigorta primleri, güvenlik riskleri ve bekleme süreleri nedeniyle bazı operatörlerin alternatif taşımacılık koridorlarını değerlendirdiği kaydediliyor. Özellikle Mexico üzerinden geliştirilen kara bağlantılı “Kuru Kanal” projeleri yeniden gündeme geliyor. Sektör temsilcileri, 2026’nın geri kalanında Panama Kanalı’nın yalnızca su seviyesi ve kapasite açısından değil, küresel ticaret rotalarının yeniden şekillendiği stratejik bir merkez olarak önemini koruyacağını belirtiyor.