Ortadoğu’daki ateşkes deniz trafiğini henüz canlandırmadı

Gemi takip verileri, Ortadoğu’da gerilimin düşmesine yönelik haberlerin, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından birinde deniz trafiğine henüz anlamlı bir hareketlilik getirmediğini ortaya koyuyor.  ABD ile İran arasında, son anda varılan iki haftalık geçici ateşkes anlaşması, büyük çaplı bir tırmanışı önledi. Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın verdiği son tarihten yalnızca 10 dakika önce duyuruldu. Sektör temkinli: Öncelik mahsur kalan gemiler Her ne kadar anlaşma diplomasi açısından önemli bir fırsat sunsa da, denizcilik sektörü gelişmeleri temkinli karşılıyor. 28 Şubat’ta başlayan çatışmalardan bu yana İran ablukası nedeniyle yaklaşık 1.000 ticaret gemisi ve 20.000 denizci bölgede mahsur durumda bulunuyor.  Sektör temsilcilerine göre öncelik, yeni seferlerden ziyade Körfez’de sıkışıp kalan gemilerin güvenli şekilde tahliye edilmesi. Petrol fiyatları düştü, denizde normalleşme yok Ateşkes haberi sonrası petrol piyasaları hızlı tepki verdi. Brent ve WTI petrol fiyatları yüzde 12’den fazla gerileyerek 100 doların altına indi. Ancak deniz trafiğinde aynı ölçüde bir normalleşme gözlenmiyor.  İran, geçişlerin kendi silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde yapılmasını şart koşarken, bu durum Tahran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmek istediğine işaret ediyor. Uzmanlar: Çıkışlar artabilir, girişler sınırlı kalır Vespucci Maritime CEO’su Lars Jensen, gemilerin Basra Körfezi’nden çıkış yapmasının beklendiğini, ancak girişlerin daha temkinli olacağını belirtti. BIMCO Baş Analisti Niels Rasmussen ise ateşkes süresi uzatılmadığı sürece bölgeye yoğun bir gemi akışı beklenmediğini ifade etti. Rasmussen’e göre, birçok geminin farklı rotalara yönelmiş olması ve yeniden mahsur kalma riski bu temkinli yaklaşımda etkili. IMO ve sektör güvenli geçiş için devrede Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla ilgili taraflarla çalışmaların sürdüğünü açıkladı. Uluslararası Denizcilik Odası (ICS) Genel Sekreteri Thomas Kazakos ise serbest seyrüsefere acilen dönülmesi gerektiğini vurguladı. Piyasada belirsizlik sürüyor Analistler, İran petrolünün piyasaya dönüşünün uzun vadeli bir ihtimal olduğunu belirtirken, kısa vadede operasyonel aksaklıkların devam edeceğini ifade ediyor. SEB bankası analistlerine göre, üretimin tamamen yeniden başlaması zaman alacak ve mevcut verimsizlik tanker piyasasını desteklemeyi sürdürecek. “Bu bir normalleşme değil, geçici duraklama” Bölgeden zaman zaman saldırı haberlerinin gelmeye devam etmesi, ateşkesin kırılgan yapısını gözler önüne seriyor. Güvenlik uzmanları, İran’ın geçişlerde “koordinasyon” şartını, serbest geçişten ziyade kontrollü bir sistem olarak değerlendiriyor. EOS Marine’den Martin Kelly, mevcut durumu “normalleşme değil, geçici bir duraklama” olarak tanımladı. Kritik 14 gün Cuma günü İslamabad’da başlaması planlanan görüşmeler öncesinde, denizcilik sektörü temkinli bir iyimserlik içinde. Bölgede bekleyen yaklaşık 1.000 gemi için önümüzdeki iki hafta, açık denizlere dönüşün mü yoksa yeni bir belirsizlik döneminin mi başlayacağını belirleyecek.