Japonya Derin Deniz Madenciliğinde Yeni Aşamaya Geçti

Japonya, Derin Deniz Çamurundan Nadir Toprak Elementi Çıkarmayı Deniyor Denizaltı madenciliğinde ilgi çoğunlukla polimetalik nodüllere odaklanırken, Japonya derin denizlerdeki alternatif kaynaklara yöneldi. Japonya Deniz ve Yer Bilimleri ve Teknolojileri Ajansı (JAMSTEC), ülkenin uzak Pasifik topraklarında deniz tabanındaki çamurdan nadir toprak elementleri elde etmeyi hedefleyen deneme amaçlı bir keşif çalışması başlattı. Japon araştırma sondaj gemisi Chikyu, Pazartesi günü Shizuoka Limanı’ndan Minamitori Adası açıklarına doğru yola çıktı. Söz konusu bölgenin yakınında, milyonlarca tonla ifade edilen zengin nadir toprak elementleri yataklarının bulunduğu biliniyor. Bu kaynakların ticari ölçekte çıkarılabilmesi ve Japonya’da rafine edilebilmesi halinde, ülkenin bugün büyük ölçüde Çin’den ithal ettiği yüksek teknoloji üretiminde kullanılan kritik minerallerin yerli kaynaklardan karşılanması mümkün olabilecek. Ulusal Güvenlik Boyutu Öne Çıkıyor Japonya Kabine Ofisi yetkilisi Shoichii Ishii, geçtiğimiz yıl Reuters’e yaptığı açıklamada, projenin ticari kârdan ziyade stratejik hedefler taşıdığına dikkat çekerek, “Amaç, özel şirketlerin nadir toprak elementleri satarak kâr elde etmesi değil; ulusal güvenliği güçlendirmek için yerli tedariki güvence altına almaktır” ifadelerini kullanmıştı. Doğu Asya’da artan jeopolitik rekabet ortamında, bu tür kaynakların Japonya’ya ekonomik ve stratejik açıdan daha fazla hareket alanı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Düşük Radyoaktivite, Yüksek Zorluk Japon araştırmacılar, 2013 yılında kil tortuları içinde yoğunlaşmış nadir toprak cevheri yataklarını keşfetmişti. Bu tortular, itriyum, öropiyum, terbiyum ve disprosyum gibi ticari değeri yüksek elementleri önemli miktarlarda içeriyor. Ayrıca çamurdaki radyoaktif bileşiklerin düşük seviyede olması, çıkarma ve işleme süreçlerinin çevresel etkilerini azaltan bir unsur olarak öne çıkıyor. Buna karşın verim oldukça sınırlı: Çıkarılan her bir ton çamurdan yalnızca yaklaşık iki kilogram (dört pound)hedef mineral elde edilebiliyor. Bu da büyük hacimli bir lojistik ve işleme sürecini zorunlu kılıyor. Özel Teknoloji Geliştirildi Keşfin üretime dönüşmesinin uzun sürmesinin temel nedeni, bu kaynakları geri kazanabilecek teknolojinin bugüne kadar mevcut olmamasıydı. JAMSTEC, 7. nesil sondaj gemilerinin standart çalışma derinliklerinin de ötesinegeçebilen ultra derin su sondaj sistemleri geliştirmek zorunda kaldı. Ayrıca, aşındırıcı ve viskoz çamurla başa çıkabilmek için özel tasarlanmış sondaj boruları kullanılıyor. Çevresel Endişeler Gündemde Araştırmacılar ve çevre örgütleri, derin deniz madenciliğinin ciddi çevresel riskler barındırdığı konusunda uyarıyor. Deniz tabanından malzeme çıkarılması, bentik ekosistemlerin zarar görmesine veya tamamen yok olmasına yol açabilir. Ayrıca, suya geri bırakılan tortuların miktarı ve bırakıldığı konum, deniz yaşamı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Chikyu operasyonunda çamur, sondaj borusunun ucundaki silindirik bir sistemle toplanarak işlenmek üzere gemiye pompalanacak. Japan Times’a göre, nadir toprak elementlerini içeren katmanın ince olması nedeniyle geminin, yeterli miktarda malzeme toplamak için sık sık konum değiştirmesi gerekecek. Hedef 2027’de Üretim Deneme çalışmasının başarılı olması halinde JAMSTEC, 2027 yılının başlarında Minamitori Adası açıklarındaki sahada tam kapasite üretime geçmeyi hedefliyor. Projenin başarıya ulaşması durumunda Japonya, nadir toprak elementlerinde dışa bağımlılığını azaltarak stratejik bir avantaj elde edebilir.