Hürmüz Boğazı, Deli Dumrul'un Köprüsüne benzedi

  ABD Geri Adım Attı, İran "Geçiş Gişesi" Kurdu: Hürmüz Boğazı'nda Armatörlerin Yaptırım Kabusu ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, mahsur kalan ticari gemileri Basra Körfezi'nden güvenle çıkarmak için başlattığı "Özgürlük Projesi" (Project Freedom), sadece iki günün ardından askıya alındı. Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleşen ve Washington tarafından "anlaşmaya yönelik büyük bir ilerleme" olarak sunulan bu duraklama, Tahran'da ise bir "zafer" olarak kutlanıyor. Ancak krizin ticari denizcilik sektörü için asıl patlamaya hazır bombası yeni ateşlendi. İran, ABD'nin hamlesini geri çekmesinin hemen ardından küresel ticareti derinden sarsacak resmi bir kurumu hayata geçirdi: Basra Körfezi Boğazı Kurumu (Persian Gulf Strait Authority). Terör Listesindeki Bir Örgüte "Geçiş Ücreti" Ödeme İkilemi İran'ın kurduğu bu yeni otorite, gemi sahiplerine "info@PGSA.ir" şeklinde resmi bir e-posta adresi sunarak, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli transit geçiş yapabilmeleri için doğrudan İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) ile yetkilendirme ve ücret anlaşması yapmalarını talep ediyor. Bu bürokratik kılıf, armatörleri uluslararası hukukun en tehlikeli mayın tarlalarından birine itiyor. ABD tarafından resmi olarak "Yabancı Terör Örgütü" ilan edilen Devrim Muhafızları'na yapılacak herhangi bir ödeme, devasa bir yaptırım riskini beraberinde getiriyor. Washington, İran'a transit geçiş adı altında para ödeyen tüm kurumları kendi yaptırım listesine almakla ve küresel finans sisteminden dışlamakla tehdit ediyor. ABD'nin sinyal istihbaratındaki (SIGINT) devasa izleme kapasitesi göz önüne alındığında, şirketlerin bu ödemeleri gizlemesi de neredeyse imkansız. Armatörler artık ölümcül bir kararla karşı karşıya: Ya İran'ın füzelerine hedef olmayı göze alacaklar ya da terör örgütüne haraç ödeyerek ABD'nin yıkıcı ekonomik yaptırımlarının kurbanı olacaklar. Diplomatik Söylemler ve Sahadaki Çarpıcı Gerçeklik ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, bir gün önceki şahin söylemlerini yumuşatarak operasyonun başarıya ulaştığını ve "barış yolunu tercih ettiklerini" belirtseler de, sahadaki gerçekler bu iyimserliği yalanlıyor. Trump'ın askıya alma kararını açıkladığı anlarda bile, Malta bayraklı CMA CGM San Antonio adlı kargo gemisinin boğazda tanımlanamayan bir mühimmatla vurulması krizin boyutunu gözler önüne serdi. EOS Marine Danışmanlık Başkanı Martin Kelly'nin yaptığı şu kritik değerlendirme ise durumun vehametini özetliyor: "Buradan çıkarılacak en temel sonuç şudur; İran, gemilerin Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) kapalı olsa bile gece vakti onları tespit edip, kimliklerini saptayıp hedef alabilme kapasitesine sahip olduğunu kanıtlamıştır. İran, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü elinde tutmaktadır."