Hürmüz Artık Ücretli Bir Geçiş Koridoru

İran Parlamentosu’nun Hürmüz Boğazı için resmi bir geçiş ücreti ve erişim rejimini onaylaması, küresel deniz ticaretinde yeni bir kırılma başlattı. Aynı süreçte, ABD/İsrail koalisyonu ile İran arasındaki savaşın 32. gününde, Dubai açıklarında demirli bir VLCC’ye düzenlenen saldırı bölgedeki riskleri daha da artırdı. Hürmüz’de yeni dönem: Ücret, kısıt ve yaptırım riski İran devlet televizyonu IRIB’e göre, İran Parlamentosu Güvenlik Komitesi, savaş zamanı önlemlerinin ötesine geçen kapsamlı bir Hürmüz Boğazı yönetim planını onayladı. Plan kapsamında: İran riyali cinsinden geçiş ücreti uygulanması, Yeni güvenlik ve çevre kuralları getirilmesi, ABD, İsrail ve İran’a yaptırım uygulayan ülkelerle bağlantılı gemilere geçiş yasağı öngörülüyor. Yunanistan merkezli Xclusiv Gemi Brokerleri, son haftalık raporunda Hürmüz’ün artık yalnızca bir “darboğaz” değil, erişimin giderek daha politik ve seçici hale geldiği “kontrollü bir koridor”a dönüştüğünü belirtti. Şirkete göre, savaş kaynaklı geçici aksaklıklar, İran’ın küresel enerji ticaretinin en kritik hatlarından biri üzerindeki etkisini kurumsallaştırma çabasına dönüşmüş durumda. “Onaylı geçiş sistemi”nin, serbest seyrüsefer normlarına meydan okuyan bir değişim olsa da, krizden yönetişime geçişin işareti olduğu ifade ediliyor. Ancak riyal bazlı geçiş ücretinin diplomatik ve ticari sonuçları dikkat çekiyor. Ücreti ödeyen armatör ve kiracıların Batı yaptırımlarını ihlal riskiyle karşılaşabileceği, ödeme yapmayanların ise geçişlerinin engellenebileceği değerlendiriliyor. Dubai açıklarında VLCC’ye saldırı Krizin sahadaki yansımaları ise artan saldırılarla kendini gösteriyor. Kuveyt Petrol Şirketi (KPC), filosundaki ikinci bir geminin hedef alındığını açıkladı. 2011 yapımı, 319.660 dwt’luk Kuveyt bayraklı VLCC Al-Salmi, 31 Mart yerel saatle 00:10 sularında Dubai limanının demirleme sahasında, şehrin yaklaşık 31 deniz mili kuzeybatısında İran güçlerinin saldırısına uğradı. Saldırı sonucu geminin gövdesinde hasar oluştu ve yangın çıktı. KPC, acil müdahale ve yangın söndürme ekiplerinin hızla devreye alındığını ve durumun kontrol altına alınması için ilgili otoritelerle koordinasyon halinde çalışıldığını bildirdi. Gemide bulunan 24 mürettebatın tamamının güvende olduğu açıklandı. Saldırı sırasında geminin AIS üzerinden Çin’i varış noktası olarak bildirdiği, bunun son dönemde İran tarafından hedef alınmamak için kullanılan yaygın bir taktik olduğu ifade edildi. Konteyner gemisine yakın düşen cisimler Bölgede bir diğer olay da Suudi Arabistan açıklarında yaşandı. Yunan Danaos şirketine ait, Liberya bayraklı 10.000 TEU kapasiteli konteyner gemisi Express Rome, Ras Tanura limanına 22 deniz mili mesafedeyken gemi yakınlarına iki bilinmeyen cismin düştüğü bildirildi. Olayda can kaybı ya da yaralanma yaşanmadı.