Greenpeace’ten Dunkirk’te Uranyum Protestosu 4 Gözaltı

Fransa’da çevre örgütü Greenpeace aktivistleri, 2 Mart Pazartesi sabahı Greenpeace Fransa grubu öncülüğünde Dunkirk Limanı’nda Rusya ile yürütülen nükleer ticareti protesto etti. Eylem sırasında dört kişi gözaltına alındı. Aktivistler sabah saatlerinde kano ve Zodiac botlarla liman açıklarında gösteri yaparken, yaklaşık 20 kişilik bir grup ise Dunkirk Limanı’ndaki kilit kapısına kendini zincirledi. Fransız polisi yaklaşık dört saat süren eylemi sonlandırdı. Dört protestocu gözaltına alınırken, diğerleri eylemin ardından bölgeden ayrıldı. Liman faaliyetleri saat 09.00 itibarıyla normale döndü ve protestoya konu olan gemi yanaşabildi. Hedefte Rusya’dan uranyum ithalatı Eylemciler, Fransa’nın Rusya’dan uranyum ithalatını durdurmasını ve Rus nükleer enerji şirketi Rosatom ile olan ilişkilerini sonlandırmasını talep etti. Protesto, 10 Mart’ta Paris’te düzenlenecek Dünya Nükleer Zirvesi öncesine denk getirildi. Greenpeace, Panama bayraklı 3.000 dwt’lik kargo gemisi Mikhail Dudin’in Saint Petersburg’dan gelerek Fransız enerji şirketi EDF ve iştiraklerine teslim edilmek üzere zenginleştirilmiş ya da doğal uranyum taşıdığını öne sürdü. Protestocular, EDF’nin ithalatı durdurmasını isterken, bu ticaretin dolaylı olarak Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını finanse ettiğini savundu. Ayrıca ticarette şeffaflık ve EDF’nin Rosatom ile 2018’de imzaladığı sözleşmenin feshedilmesi çağrısında bulundu. “En az 20 sefer” iddiası Greenpeace, Ukrayna’daki savaşın başlamasından bu yana Rusya ile Fransa arasında en az 20 sefer yapan bir kargo gemisini takip ettiklerini ileri sürdü. Örgüt ayrıca Baltiyskiy adlı ikinci bir geminin de son dört yılda 15 sefer gerçekleştirdiğini iddia etti. Fransız haber ajansına göre Fransa, Rusya’dan en az 112 ton zenginleştirilmiş uranyum ve türevlerini ithal etti. Bu miktarın toplam alımların yaklaşık dörtte birini oluşturduğu, 2022–2024 döneminde hacimler düşse de son iki yıldır ithalatın istikrarlı seyrettiği belirtildi. Nükleer bağımlılık tartışması EDF’nin, Rosatom ile 2018 yılında imzaladığı sözleşmeye bağlı kaldığı bildiriliyor. Rusya’nın, Fransa’nın nükleer santrallerinden çıkan kullanılmış uranyumu işleyebilen dünyadaki tek tesislere sahip olduğu ifade ediliyor. Fransa’da benzer bir tesis kurulmasına yönelik görüşmeler yapılsa da bu yönde somut bir adım atılmış değil. Avrupa Birliği son dört yılda Rusya’ya yönelik kapsamlı yaptırımlar uygularken, nükleer enerji sektörü bu yaptırımların dışında bırakıldı. Greenpeace ise Fransa’nın Rosatom’a yönelik yaptırımları engellediğini iddia ederek, şirketin yaptırım listesine alınması için girişimde bulunulması gerektiğini savunuyor. Daha önce de gündeme gelmişti Greenpeace, geçtiğimiz Kasım ayında aynı gemiye Fransız limanında yüklenen varillerin fotoğraflarını yayımlayarak, bunların yeniden işlenmek üzere Rusya’ya gönderildiğini öne sürmüştü. Örgüt, söz konusu ticaretin 2021’de yeniden başladığını, Fransız hükümetinin ise 2022’de bu ticareti sonlandırma sözü verdiğini iddia ediyor. Dunkirk’teki son eylem, Fransa’nın enerji güvenliği ile Rusya’ya yönelik yaptırımlar arasındaki hassas dengeyi yeniden tartışmaya açtı.