Gölge filo krizi büyüyor: Moskova'dan karşılık sinyali!

Avrupa ülkeleri, Rus petrolünün önemli bir bölümünü taşıyan ve çoğu zaman zayıf denetlenen, yetersiz sigortalı “gölge filo” tankerlerine karşı daha sert önlemler hazırlığı yaparken Moskova’dan sert açıklamalar geldi. Kremlin’e yakın isimlerden Nikolay Patruşev, Batı’nın olası müdahalelerini “korsanlık” olarak nitelendirerek Rus Donanması’nın karşılık verebileceği uyarısında bulundu. Argumentı i Faktı gazetesine konuşan Patruşev, Avrupa’nın Rusya bağlantılı tanker trafiğini engellemede aktif rol üstlenmeye hazırlandığını öne sürdü. Bu tür girişimlerin sürmesi halinde donanmanın devreye girebileceğini ima etti. Patruşev, “Avrupalılar kasıtlı olarak askeri tırmanma senaryosunu izliyor, sabrımızın sınırlarını zorluyor ve aktif misilleme önlemlerini kışkırtıyor. Bu duruma barışçıl bir çözüm bulunamazsa abluka Rus Donanması tarafından kırılacaktır” dedi. Avrupa bayraklı gemilere de atıf yaparak, “Denizlerde Avrupa bayrakları altında çok sayıda gemi seyrediyor. Biz de ne taşıdıkları ve nereye gittikleriyle ilgilenebiliriz” ifadelerini kullandı. Baltık geçişleri ve denetimler Bugüne kadar söz konusu “gizli filo”, Rusya’nın Baltık’taki petrol yükleme terminallerine giriş ve çıkışlarda büyük ölçüde serbest hareket edebildi. Çoğu zaman geçerli sigortası veya açık bir bayrak devleti bulunmayan tankerler Çin ve Hindistan’a giderken Kattegat ve Kuzey Denizi üzerinden geçiyor; bu geçişlerin bazıları Rus paramiliter unsurlarının gözetiminde gerçekleşiyor. Şüpheli durumlarda Avrupa Birliği güvenlik güçleri tankerleri arayıp inceleyebiliyor. Ancak geçen yıl yaklaşık 240 geminin Baltık’a sorunsuz giriş çıkış yaptığı belirtiliyor. Yeni angajman kurallarıyla bu tablonun değişmesi bekleniyor. Patruşev, “Gemilerimize ve kargolarımıza yönelik saldırılar artacak. Kararlı karşılık verilmezse İngiltere, Fransa ve Baltık ülkeleri kısa süre içinde Atlantik havzasında Rusya’nın denizlere erişimini tamamen engellemeye çalışabilir” dedi. Hukuk tartışması ve yaptırım planı Eski bir KGB subayı olan ve Putin’le Sovyet döneminde birlikte görev yapmış Patruşev, olası bir deniz ablukasının uluslararası hukuka aykırı olacağını savundu. AB’nin kullandığı “gölge filo” kavramını da “hukuki bir kurgu” olarak nitelendirdi. Avrupa’nın hazırladığı yeni önlemlerin, Rus petrolünü taşıyan tanker tonajının büyük bölümünü etkilemesi bekleniyor. Planlar arasında, varil başına 45 doların altındaki sevkiyatlara izin veren mevcut düzenlemelerin ötesine geçilerek Rus petrolü için Avrupa denizcilik hizmetlerinin tamamen kapatılması da yer alıyor. Bu durumda Avrupa armatörlerine uygun sayılan “temiz” gemilerin Rus ticaretinden çekileceği, buna karşılık kayıt dışı filoya talebin artacağı değerlendiriliyor. Avrupa ise buna karşı denizde tanker müdahalesi ihtimaline hazırlanıyor. Rus Donanmasının sınırları Rus savaş gemileri halihazırda Manş ve Baltık denizlerinde tanker ve lojistik gemilere refakat ediyor. Ancak Rus Donanması’nın kapasitesi sınırlı. Patruşev, donanmanın “ciddi baskı altında” olduğunu kabul etti. Ukrayna ve Suriye’deki askeri faaliyetler, Karadeniz Filosu’nun yıpranması, Türk Boğazları’nın savaş gemilerine kapalı olması, Tartus üssünün kaybı ve yaptırımlar nedeniyle gemi inşasında yaşanan sorunlar donanmayı zorluyor. Personel sorunu da dikkat çekiyor. Doğu Ukrayna’daki çatışmalar nedeniyle insan gücü ihtiyacı artarken bazı gemilerin mürettebatı kara birliklerine kaydırıldı. Hizmet dışı durumdaki Amiral Kuznetsov uçak gemisinden bile personelin cepheye gönderildiği belirtiliyor. İnsansız donanma vurgusu Patruşev, bu sorunların aşılması için yeni teknolojilere işaret etti. Moskova’nın korvet boyutunda veya daha büyük insansız gemilerden oluşan “yüksek teknoloji donanması” geliştirme ihtimali üzerinde durdu.