Gemi siparişleri 17 yılın zirvesine ulaştı

BIMCO tarafından yayımlanan rapora göre, küresel gemi inşa siparişlerindeki artış hız kesmeden devam ediyor. Yeni siparişler 17 yılın en yüksek seviyesine ulaşırken, özellikle ham petrol tanker segmentindeki son yükseliş dikkat çekiyor. Siparişlerde güçlü artış 2026 yılının ilk çeyreğinde yeni gemi inşa sözleşmeleri yıllık bazda yüzde 40 artarak 17,6 milyon CGT’ye ulaştı. Küresel sipariş defterinin ise toplamda 191 milyon CGT’ye çıktığı hesaplanıyor. Bu rakam, mevcut küresel filonun yüzde 17’sine denk gelerek 2011’den bu yana en yüksek seviyeyi işaret ediyor. BIMCO Gemi Analizi Müdürü Filipe Gouveia, 2020’li yıllarda yeni gemi sözleşmelerinin 2010’ların ortalamasına göre yüzde 47 daha yüksek gerçekleştiğini belirtti. Gouveia, artan talebin gemi fiyatlarını yükselttiğini ve tersanelerde teslim sürelerini uzattığını, bu yıl imzalanan sözleşmelerin yüzde 57’sinin 2028 sonrasına sarktığını ifade etti. Tanker siparişleri öne çıktı Rapora göre son dönemdeki artışın temelinde tanker siparişlerindeki hızlı yükseliş bulunuyor. Yeni tanker siparişlerinin üç katına çıkması ve LNG taşıyıcı sözleşmelerindeki toparlanma, toplam sözleşmeler içinde tankerlerin payını yüzde 32’ye taşıdı. Bu oran, 2017’nin ikinci çeyreğinden bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu gelişme, uzun süredir durgun seyreden tanker piyasasında yeni bir yükseliş döngüsünün başladığı yönündeki beklentileri güçlendirdi. Sipariş defteri bazı segmentlerde şişkin BIMCO verilerine göre sipariş defterinin filoya oranı ham petrol tankerlerinde yüzde 22, ürün tankerlerinde yüzde 19, konteyner gemilerinde yüzde 37 ve LNG taşıyıcılarında yüzde 40 seviyesine yükseldi. Ham petrol ve ürün tankerlerinde bu yeni siparişlerin, yaşlanan filonun yenilenmesine katkı sağlaması bekleniyor. Nitekim bu segmentlerde filonun sırasıyla yüzde 21’i ve yüzde 17’si 20 yaşın üzerinde bulunuyor. Buna karşılık konteyner ve LNG filoları daha genç olmasına rağmen, bu segmentlerde talep artışının daha güçlü seyretmesi öngörülüyor. Kuru yükte yavaşlama sinyali Yıllık bazdaki güçlü artışa rağmen, yeni gemi inşa sözleşmeleri çeyreklik bazda yüzde 17 geriledi. Bu düşüşte kuru yük gemisi siparişlerindeki yavaşlama etkili oldu. Raporda, 2025’in son çeyreğinde özellikle capesize gemilere yönelik artan talep nedeniyle dökme yük siparişlerinde geçici bir yükseliş yaşandığı hatırlatıldı. Belirsizlikler sözleşmeleri etkileyebilir Gouveia, orta vadede artan sipariş defterlerinin yeni sözleşmeleri yavaşlatabileceğine dikkat çekti. Uzayan teslim süreleri, yüksek gemi fiyatları ve Kızıldeniz ile Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonlara ilişkin belirsizliklerin piyasa üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Alternatif yakıtların erişilebilirliği konusundaki belirsizlikler de yatırım kararlarını zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor. Çin tersaneleri liderliğini sürdürüyor Rapora göre Çin tersaneleri, 2026’nın ilk çeyreğinde yeni siparişlerin yüzde 70’ini alarak liderliğini korudu. Güney Kore tersaneleri yüzde 20 pay elde ederken, bu performans büyük ölçüde LNG tanker siparişleriyle desteklendi. Japon tersanelerinin payı ise yıllık bazda yüzde 83 düşerek yüzde 1’e geriledi ve bu oran 1996’dan bu yana en düşük seviye olarak kaydedildi. Küresel rekabet kızışıyor Japonya hükümeti gemi inşa sanayisini canlandırmak için yeni yatırım planları açıklarken, büyük tersaneler verimliliği artırmak amacıyla birleşme yoluna gidiyor. Güney Kore de Çin karşısındaki rekabet gücünü artırmak için yeni stratejiler geliştiriyor. ABD’de Donald Trump yönetimi döneminde başlatılan politikalar da dahil olmak üzere birçok ülke, ulusal gemi inşa sektörünü güçlendirmeye yönelik adımlar atıyor. Çevresel dönüşüm yatırımları sürüyor Filo yenileme ihtiyacının yanı sıra, çevresel düzenlemelere uyum baskısı da sektördeki yatırımları hızlandırıyor. IMObaşta olmak üzere düzenleyici kurumlardan gelen netlik sınırlı olsa da, şirketler alternatif yakıtlar ve enerji verimliliği sağlayan yeni nesil gemilere yönelmeyi sürdürüyor.