Bayrak kadın “Despina Achladiotou”nun öyküsü

Kaş’ın karşısında Karaada diye belirtilen adacıkta yaşayan bir Yunanlı kadın vardı. Bu, “Bayrak kadın “Despina Achladiotou”nun öyküsü” idi. Bu adacıkta 1927 yılında beri yaşayan bir Yunanlı kadın vardı. Adı Despina Achladiotou idi. O yıllardan beri Despina Achladiotou bu adacıkta Yunan bayrağı ile yaşadı ve  resmi makamlar  Kaş’a bakan bir tepeye bayrak direği diktiler ve Yunan bayrağı toka edildi. Despina Achladiotou, Yunan Deniz Kuvvetleri tarafından ödüllendirildi ve Savunma Bakanlığı, Atina Akademisi, Rodos Belediyesi ve diğer kurumlardan onur ödülleri aldı. Yıl:1974. Kaş İlçesinde yaşayanlar ve resmi makamlar bu adacık karşınızda, yahu karşınızda duruyor.. Siz de zamanında hiç mi bu adacığa ve diğer çevre adacıklara bir Türk bayrağı dikmeyi akıl edemediniz? Yunan haritalarında “Ro” olan bu adacıkta 1927’den beri yaşayan bir Yunanlı kadın vardı.. Hatta, Kaş’ın karşısındaki Türkiye’ye ait Karaada’ya Yunanistan bir de feribot seferi başlatmış deniliyor.. 1986’da vefat eden Despina Achladiotou’nun mezarı başındaki kitabe de  38 seneden beri yerinde duruyor,resmî makamların temsilcileri gerektiği gibi koruyor, turistler geziyor.. Karşıda koskoca Kaş… Buarada Meis Adası’nı ucuzluğuyla meth eden edene… Karaada denilen Ro Adacığı’nda  yaşayan Yunanlı  Despina Achladiotou’nun hayali, bu adacıkta Yunan bayrağı dalgalandırmaktı. Devleti O’nu yalnız bırakmadı.. O adacığa Yunanistan bayrağı dikti ve bu hanım için resmî tören düzenledi. Vefat ettiği  1986  yılında da Ro Adacığı’nda mezarını bir kitabe ile taçlandırdı. Karaada’nın Yunanca adı (Ρω- Ro)’dur. Türkçede Karaada olarak anılmaktadır. Ada, Kaş ilçesi karşısında, Türkiye kıyıları yakınlarında yer almaktadır.. “Ro” , Kaş ilçesinin  karşısında,  Meis Adası’nın batısındaki  bir adacıktır. Yunanlı Bayrak Kadın  Despina Achladiotou’un öyküsü Meis Adası ile birlikte anlatılır.  Ro Adası(Karaada) , Meis Adası’nın batısında kalan bir adacıktır. İtalyan işgali yıllarında Meis -Kastellorizo olarak adlandırıldı. Ro Hanımı -Despina Achladiotou  ve Bayrak Kadın ’ın yaşam öyküsünü Myrto Katsigera (Lady Ro Kimdi?) başlıklı makalesinde şöyle anlatır; (Kaynak;Myrto Katsigera “Who was Lady Ro”, 15 Ocak 2020). Lady Ro diye anılan “Despina Achladiotou” 1890 yılında bir Osmanlı vatandaşı olarak Meis Adası’nda dünyaya geldi. Onlarca yıldır Meis Adası’nın (Kastellorizo)nun batısındaki uzak adacıkta Yunan bayrağını dalgalandıran efsanevi Ro Hanımı Despina Achladiotou 'nun (1890-1982) öyküsü, çağdaş Yunanistan'ın en dokunaklı vatansever öykülerinden biridir. Despina Achladiotou, "Lady of Ro" .Megisiti Adası arşivi.  “Çoğu insan hayatını amaçsız yaşar. Despina Achladiotou'nun yaşamının bir amacı vardı; Yakından geçen  gemilere Ro adacığının Yunanaistan’a ait  olduğunu anlatmak. Bir gemiyi görür görmez sahildeki bayrak  direğine koşuyor ve Yunan bayrağını birkaç kez kaldırıp indiriyordu.  Gemiden fark edildiğinde uluslararası denizcilik  nezaket kurallarına göre kendi bayrağını arya ve toka ederlerdi. Yani halk diliyle  gemi bayrağı indirir ve yeniden yukarı çekerdi.. Despina Achladiotou zaten 30 yıldır Ro'da (Karaada) yaşıyordu; bu sürenin yarısından fazlasında tek başınaydı. Bu küçücük kadının dünyadaki en olağan  şeyler olarak gördüğü; adasını terk etmemek, Yunan bayrağını dalgalandırmak  gibi şeyler, zamanla efsanevi boyutlara bürünürken, kendisi de kahramanlığın ve vatanseverliğin simgesi haline geldi. Despina Achladiotou 1890'da Meis- Kızılhisar Adası’nda doğdu. 1927'de İtalyan yönetimi sırasında kocası Kostas'la birlikte Ro'ya yerleşti. O dönemde bu adacık, Türkiye ile Oniki Ada arasında ıssız bir sınır hattıydı ve belediye burayı Kastellorizo'lu hayvan çobanlarına kiralamıştı. Adacığa yerleşmelerinden yaklaşık bir yıl sonra bir gün, Türk askerinden oluşan küçük bir ekip bir motorbottan indi ve Ro'ya Türk bayrağı çekti. Despina, olayı Kastellorizo'daki yetkililere bildirdi. İtalyan hükümeti şikayeti üstlendi ve adada yerleşim olduğunu ve bu nedenle gruptaki diğer adalar gibi  Ro adacığının da İtalya'ya ait olduğunu ileri sürdü. Türk bayrağı direkten indirildi… Karaada’da tek başına bir kadın Bu küçük kadının adasını terk etmemesi ve Yunan Bayrağını muntazaman bu adacık üzerinde dalgalandırması efsanevi boyutlara bürünürken, kendisi de kahramanlığın ve vatanseverliğin simgesi haline geldi. Evlenmiş ve eşi ile Ro-Karaada’da yaşama devam ediyorlardı.  Onunla ve   eşi Kostas ile  tanışma ve cömert misafirperverliğini deneyimleme fırsatına sahip olanlar çok heyecanlıydılar; Despina  ve eşi Kostas  misafirlerini  ağırlamaktan çok memnun olurdu Despina ve Kostas, 1940 yılına kadar adanın tek sakinleriydi. Fakat o sene Kostas’ın  sağlık durumu bir olay sonrasında bozuldu ve Kastellorizo'da kimse onun tehlike sinyali olarak yaktığı üç ateşi fark etmediğinden yardım çok geç geldi. Kostas Kastellorizo'ya götüren teknede öldü. Despina, Kostas’ın cenazesi için gerekli düzenlemeleri yaptıktan sonra annesiyle birlikte Ro'ya döndü. Bu sırada Yunanistan ve İtalya savaşa girmişti. Despina, çaresiz adacıktan ayrıldı ve Kastellorizo'ya döndü. 1943'te İtalya'nın teslim olmasının ardından İngilizler Kastellorizo ve çevre bölgelerin boşaltılmasını emretti. Ancak Despina Achladiotou, Kasım 1943'teki ağır Alman bombardımanından sonra bile adasını terk etmeyi reddetmişti.. Bir söyleşide şunları söyledi: “Ateş ediyorlardı ve kayaların parçalandığını görebiliyordunuz. Kendi kendime ‘Bu bizim sonumuz’ dedim.” II.Dünya Harbi hâlâ devam ederken, Orta Doğu'da görev yapan Yunan Donanması denizcileri karaya çıktılar ve Ro'da, kendilerini evlerinde karşılayan ve onlara yemek ikram eden bir kadın ve onun yaşlı annesinin yaşadığını keşfettiler. Üslerine döndüklerinde komutanlarına  haber verdiler ve onlar da bir tekne dolusu malzeme gönderdiler. O tekne ayrılırken Ro'nun üzerinde Yunan bayrağının dalgalanıyordu. Achladiotou- Ro Hanım’ın mezarı, vasiyeti doğrultusunda Ro-Karaada’da deniz kenarındadır. Fotoğraf: Vasos Migkos O andan itibaren bayrağı şafak vakti toka etmek, akşam karanlığında arya etmek Despina Achladiotou için günlük bir görev haline geldi. Bu, simgesel ağırlıklı bir görevdi. Yunanlı yazar Marie Karioti, 1981 tarihli "Kastellorizo" adlı kitabında Ro Leydisi’ne yapılan hoş bir ziyareti şöyle nakletmiştir; “Bana onu evde bayrakla bulacağım söylendi. Ve öyleydi. Adada her gün doğudan batıya dört bayrak dalgalanıyordu. Büyük bir tanesi kulede, biri Sahil Güvenlik binasında, biri otelde ve diğeri de Ro Hanım'a ait olan evde. “Bir çobanla evlenip onunla birlikte Ro adasına yaşamaya başlamasının üzerinden Despina uzun yıllar geçmişti. Çocukları yoktu. Evin yalnızlığında, keçilerini, sığırlarını güderken saatlerce, günlerce, yıllarca çocuk düşüncesinin acısını çektiğini hayal ettim. “Basamaklardan yukarı çıktım ve onu açık penceresinin ahşap pervazında otururken buldum. Bozulmamış evinin duvarında birçok fotoğrafın yer aldığı bir ikon nişi vardı. Gururla sergilediği Atinalı ünlülerin fotoğrafları ve denizlerin çok ötesinde yaşayan akrabalarının fotoğrafları.“Onu dinledikçe, izledikçe,  bu özgün kadının kıskançlığa yaklaşan  sevdasıyla ve saygısıyla topraklarımıza sınırsız  gurur duyduğunu hissettim. “.. Kış akşamları için Ro Hanım'ın beş kitabı vardı: Erotokritos'un bir kopyası; bir hagiografi; Yunan devrimci kahramanı Tzavellas'ın biyografisi ve fener ışığında okuduğu, isimlerini hatırlamadığım diğer iki kitap.. Despina Achladiotou, Yunan Deniz Kuvvetleri tarafından ödüllendirildi ve Savunma Bakanlığı, Atina Akademisi, Rodos Belediyesi ve diğer kurumlardan onur ödülleri aldı. 1982 yılında 92 yaşında vefat etti ve son arzusu üzerine Ro'da (Karaada) Yunan bayrağı dalgalandıran direğin yanına gömüldü. “Achladiotou bir süre Kastellorizo'da kaldı, ama geçimini Ro adasından sağlamaya devam etti.  Bu yüzden bir akrabasıyla birlikte geri döndü. Ama yüreği hâlâ acı ve yalnızlıktan sızlıyordu ve sanki eski mutluluğunun son kırıntısını da yok etmek istermişcesine beş kitabını ateşe attı ve kışı tek başına ocağın  önünde alevleri izleyerek geçirdi. “Yunan bayrağını her sabah direğe çeker, akşam karanlığında indirirdi. Adanın yanından geçen gemilerdeki  kaptanlar, Leydi'yi, Ro'yu, ya da bayrağı selamlamak için düdük  çalarlardı. Zaman geçtikçe gemi düdüklerinin çalınması bir gelenek haline geldi. “Ve böylece yıllar geçti.. Ro Hanımı sonunda Kastellorizo'daki eski evinde yaşamaya başladı. Orada her sabah küçük balkonunda bayrağı dalgalandırıyordu. Herkes onu sevgiyle anıyordu ve tüm Yunanistan’da  ondan saygı ile bahsediliyordu.  Gün geldi ve o da her fâni gibi bir dünyadan ayrıldı. Mezarı isteği doğrultusunda Ro-Karaada’dadır. Meis Adası’nda bir meydana O’nun  anısına bir büst dikilmiştir.   Meis Adası’nın batısında uzakta olan adacık Ro’da Yunan bayrağı dalgalanır..Bu adacık   Lozan AntlaşmasıMadde 15’de belirtilen; “Adalar arasında Türkiye aşağıda sayılan Adalar üzerindeki tüm hak ve senetlerinden İtalya yararına vazgeçer”  ifadesinde  “Bunlara bağlı olan adacıklar” denilerek Meis (Castellorizo) Adası gibi  İtalya’ya bırakılmış ve daha sonra Yunanistan’ın ilhak ettiği adacıklardan biridir.                                                     ******