ABD’nin yeni liman vergisi küresel ticareti sarsabilir

ABD yönetimi, yabancı yapımı gemilerle taşınan yükler için liman ücreti getirmeyi planlıyor. Yürürlüğe girmesi halinde uygulamanın gemicilik rotalarını değiştirebileceği, navlun maliyetlerini artırabileceği ve küresel ticarette yeni gerilimlere yol açabileceği değerlendiriliyor. ABD ile Çin’in Kasım 2025’te deniz yoluyla taşınan karşılıklı kargo ücretlerini askıya almasının ardından sektörde düşen tansiyon, Beyaz Saray’ın açıkladığı yeni planla yeniden yükseldi. “Amerika’nın Denizcilik Eylem Planı” kapsamında ABD’ye gelen tüm kargolar için evrensel nitelikte bir altyapı veya güvenlik ücreti öngörülüyor. Yönetim, düzenleme ile yerli gemi inşa sanayini canlandırmayı ve stratejik bir ticari filo oluşturmayı hedefliyor. Kilogram başına 1–25 sent Plan çerçevesinde ABD yapımı olmayan gemilerle taşınan yükler için kilogram başına 1 ila 25 sent arasında ücret uygulanması gündemde. Bu aralık ton başına yaklaşık 10 ila 250 dolara karşılık geliyor. Beyaz Saray, düşük senaryoda 10 yılda 66 milyar dolar, yüksek senaryoda ise 1,5 trilyon dolara varan gelir potansiyeli öngörüyor. Elde edilecek gelirlerin “Denizcilik Güvenlik Güven Fonu”na aktarılması ve ABD tersanelerinin desteklenmesi planlanıyor. Sektörden itiraz Dünya ticaret filosunun yüzde 80’inden fazlasını temsil eden Uluslararası Denizcilik Odası (ICS), ABD’nin denizcilik kapasitesini artırma hedefini desteklediğini ancak liman ücretlerine karşı olduğunu açıkladı. Kuruma göre söz konusu uygulama ticaret akışlarını bozabilir, enflasyonist baskı yaratabilir ve misilleme riskini artırabilir. Navlun ve ticaret akışları değişebilir Uzmanlar, planın yürürlüğe girmesi halinde bazı yüklerin alternatif pazarlara kayabileceğini ve taşıma sözleşmelerinin yeniden müzakere edilebileceğini belirtiyor. Bu durumun spot piyasada dalgalanma yaratması ve navlunlarda kısa vadeli sıçramalara yol açması bekleniyor. Enerji ve emtia taşımacılığı ise en fazla etkilenecek alanlardan biri olabilir. Karayipler–ABD Körfezi hattında bir Aframax tanker için ton başına yaklaşık 32 dolar seviyesindeki navlunun, en düşük ücret senaryosunda dahi yüzde 30’a kadar artabileceği hesaplanıyor. Ücretin üst banttan uygulanması halinde toplam taşıma maliyetinin birkaç katına çıkabileceği ifade ediliyor. Petrol ürünleri, biyoyakıtlar ve tarımsal emtialar dahil geniş bir ürün grubunda ABD’li ithalatçı ve ihracatçıların maliyet yapısının değişebileceği belirtiliyor. Stratejik filo ve otonom gemiler hedefi 37 sayfalık eylem planı yalnızca ücret düzenlemesini değil, ABD’nin gemi inşa kapasitesinin artırılmasını ve uluslararası hatlarda faaliyet gösterecek ABD yapımı bir “Stratejik Ticari Filo” kurulmasını da içeriyor. ABD’de halen 400 fitten büyük gemi inşa edebilen yalnızca sekiz tersane bulunuyor. Plan ayrıca otonom ve insansız gemi teknolojileri için düzenleyici altyapının oluşturulmasını öngörüyor. ABD Sahil Güvenliği’nin test alanları belirlemesi, uzaktan kontrol merkezlerinin sertifikasyonu ve karmaşık liman operasyonları için yedek sensör sistemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Ancak sigorta, sorumluluk ve acil müdahale süreçlerine ilişkin ayrıntıların henüz netleşmediği belirtiliyor. Kongre onayı gerektiren düzenlemenin 2027 mali yılı bütçesi kapsamında yasalaşması öngörülüyor. Sektörde ise şimdiden olası bir “maliyet şoku” tartışması başladı. Kaynak:Ekonomim.com