banner246

banner176

banner242

banner184

banner191

banner148

banner179

banner145

banner182

banner263

11.10.2011, 13:23 27030

%100 Yerli Savunma Sanayii İçin PENDİK ve TÜLOMSAŞ

“%100 Yerli Savunma Sanayii” İçin PENDİK ve TÜLOMSAŞ Motor Fabrikalarının Önemi

Gemi Motoru İmalatında TÜLOMSAŞ Potansiyeli ve Gelişmeler

Eskişehir’de bulunan ve TCDD'ye bağlı bir anonim şirket olan Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi A.Ş.’nin (TÜLOMSAŞ) motor fabrikasında 2.400HP’ye kadar güç üretebilen TÜLOMSAŞ yapımı motorların, Türk özel sektörünün yük ve yolcu gemilerinde yardımcı makine olarak, İDO'ya ait feribot ve vapurlarda ise ana ve yardımcı makine olarak kullanılmasının kısa vadede teşvik edilebileceği, orta/uzun vadede ise askeri gemiler de dahil muhtelif tip ve tonajdaki gemilerin ana tahrik (sevk) sistemlerinin bu fabrikada üretilmesi için söz konusu fabrikanın imkan ve kabiliyetlerinin (kapasitesinin) yeni yatırımlarla kademeli olarak geliştirilebileceği yönündeki fikirlerimi, ilk olarak 27 Nisan 2009'da kaleme aldığım ve Gemi Mühendisleri Odası (GMO)'nın yayın organı olan Gemi ve Deniz Teknolojisi Dergisi'nin Ekim 2009/182. sayısında da yayımlanan "Gemi Motoru İmalatında TÜLOMSAŞ Potansiyeli" başlıklı makalemle  gündeme getirmiştim.

Ayrıca, TÜLOMSAŞ Gemi Motoru Üretimi Fizibilite (Arz-Talep-Teşvik) Faktörleri  ve PENDİK Motor Fabrikası ile ilgili 2009, 2010 ve 2011 yıllarında gerçekleştirdiğimiz teknik ziyaretlerimizi ve çalışmalarımızı da, 15 Haziran 2011 tarihinde kaleme aldığım (Tersane ve Denizcilik adlı dergilerde de yayımlanan) "Yerli Gemi Motoru Yolunda Bir Marka: TÜLOMSAŞ" başlıklı makalemde mümkün olduğu ölçüde özetleyerek anlatmıştım.

Bugün geldiğimiz noktada ise TÜLOMSAŞ, ürettiği diesel motorların gemi ve deniz araçlarında kullanılması için Türk Loydu’ndan tip onay sertifikası alma sürecinde ilerliyor ve sertifikasyon sürecinin çok kısa süre sonra tamamlanması öngörülüyor. (Ki şu an (11.10.2011) itibariyle süreç tamamlanmıştır.) motor fabrikasında % 80-85 yerli katkıyla üretilebilen 1800 ve 2400 HP diesel motorlar, söz konusu tip onay sertifikasyon süreci tamamlandıktan sonra, diesel jeneratör motoru veya yüksek devir elektrik jeneratörleri için yardımcı dizel makine ve veya yüksek devirli dizel makine ihtiyacı duyan gemi ve diğer deniz araçlarında kullanılabilecek.

2400 HP Motorların “Tip Onay (Type Approval)” Süreci

TÜLOMSAŞ Gemi Motoru Üretim Projesi, bizim görüşümüze göre kısa ve orta/uzun vadeli iki aşamadan oluşmaktadır. Kısa vadeli ilk aşamada; TÜLOMSAŞ motor fabrikasında üretilen 1800 ve 2400 HP gücündeki mevcut diesel motorların gemi ve deniz araçlarına adaptasyonu için gerekli çalışmaların ve sertifikasyon işlemlerinin tamamlanmasından ibarettir. Türk Loydu’ndan tip onay sertifikası alınmasıyla projenin 1. aşamasında hedefe büyük ölçüde ulaşılmış olacaktır. Türkiye’de inşa edilen gemilerde Türk Loydu’ nun yanında en çok tercih edilen klas kuruluşu olan Breau Veritas (BV) da ilerleyen dönemlerde sürece dâhil olabilir.

Siparişler Doğrudan TÜLOMSAŞ’a Verilebiliyor

Armatör ve tersaneciler,   siparişlerini doğrudan Eskişehir’deki verilebiliyorlar. Böylece yurt dışından makine ithalatı sürecinde oluşan gecikmeler ve aracılara verilen komisyon vb. ek maliyetler de ortadan kalkmış oluyor.

Armatör “EVET” Derse, TÜLOMSAŞ'a Yeni Üretim Bandı Kurulabilir

Bizim öngördüğümüz TÜLOMSAŞ Gemi Motoru Üretim Projesi’nin orta/uzun vadeli ikinci aşamasında ise, Türkiye’de inşa edilen gemiler için ihtiyaç duyulan özelliklerde, küresel gemi diesel motoru pazarında rüştünü ispatlamış markaların lisansı altında, görece düşük devirli (100-300 rpm) ve yüksek güçlü (10.000+ HP) gemi diesel motoru üretimine yönelik yeni bir üretim bandı, yani “TÜLOMSAŞ Marine Diesel Assembly/Department” kurulmasıdır.

Böylece deniz tipi diesel motorların satış, pazarlama, yedek parça tedarik ve servis imkânları da daha kolay sağlanabilecektir. Söz konusu diesel motorların ve yedek parçalarının, emsalleriyle rekabet edebilecek kalitede üretilmesi ve fiyatlandırması sağlanabilecektir. Uygun bir teşvik mekanizması ile daha avantajlı bir fiyatlandırma da mümkün olabilecektir. Bütün bu konular projenin 2. aşamasına yönelik “fizibilite etüdü” ile netleşebilir. Türk armatör ve tersanecilerini temsil eden Deniz Ticaret Odası (DTO) ve Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR)’nin satın alma gücüyle desteklenmiş talep ve isteklerini ortaya koymaları ise, projenin 2. aşaması için büyük önem taşıyor.

DTO ve GİSBİR’in projeyi desteklemesi bekleniyor.

Yerli Gemi Diesel Motorları IMO/MARPOL EK-6 Standardında ve Ekonomik Olmalı

Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) üye ülkeler denizcilikle ilgili kuralları uygulamakla yükümlü olduğundan, 2016 yılı sonrasında MARPOL EK-6 standartlarında yeni jenerasyon diesel motorların tedariki sırasında Türk gemi inşa sanayinin dışa bağımlılığının ve yüklü miktardaki döviz kaybının daha da artacaktır. Bundan dolayı yerli gemi diesel motoru üretim eksikliği son yıllarda denizcilik sektöründe daha net hissedilmeye başlandı. TÜLOMSAŞ Gemi Motoru Üretim Projesi sayesinde bu eksiklik belli ölçüde giderilebilir.

Çünkü proje sayesinde MARPOL EK-6 ile zorunlu hale gelen IMO standartlarında NOx - SOx emisyon oranına sahip gemi diesel motoru tedarikinde dışa bağımlılıktan kurtulmak mümkün. Yurt dışından makine tedariki sırasında yaşanan gecikmeler nedeniyle gemi teslimlerine yansıyan gecikmeler de ortadan kalkacağından inşa hızı artan tersanelerin küresel rekabet gücü de artabilir. Yerli gemi diesel motoru tercihinden dolayı yerli armatör ve tersaneciler çeşitli teşviklerden yararlanabilirler Daha yakın ve daha ucuza yedek parça ve servis imkânı elde edilebilir.

Proje, bu avantajları nedeniyle Türk gemi inşa sektöründe yerli katkı oranının ve küresel rekabet gücünün yükselmesine, döviz kayıplarının önlenmesine, makro ekonomik açıdan istihdamın artmasına ve cari açığın azaltılmasına da olumlu katkı yapabilecek niteliktedir.

"Sevk Sistemi" Yerli Olursa, Gemi İnşasında Yerli Katkı % 65-70'in Üzerine Çıkabilir

Şuanda Türkiye’de inşa edilen ticari gemilerde yerli katkı % 50 civarında ve gemi sevk sisteminin toplam maliyet içindeki payı % 15-20. Askeri gemilerde ise yerli katkının % 65 civarında olduğu belirtiliyor. Dolayısıyla, gemi diesel motorunda dışa bağımlılıktan kurtulması halinde Türkiye’nin gemi inşasında yerli katkı oranının % 65-70'in üzerine çıkması mümkün gözüküyor.

"% 100 Yerli Savunma Sanayii" İçin "Yerli Gemi Sevk Sistemi" Şart

Milli Savunma Bakanı Sn. İsmet Yılmaz’ın “savunma sanayi %100 yerli olacak” açıklamasından sonra, denizcilik sektöründe gözler PENDİK ve Eskişehir (TÜLOMSAŞ) motor fabrikalarına çevrildi. Çünkü gemi inşa malzeme maliyeti içinde, gemi ana ve yardımcı makineleri büyük yer tutuyor.  

Şimdiki adı İstanbul Tersanesi Komutanlığı olan Pendik Tersanesi, 1999 yılında yaşanan depremde Gölcük Tersanesi’nin hasar gördüğü gerekçesiyle kamulaştırılarak Deniz Kuvvetleri’ne devredilmişti. Pendik Tersanesi bünyesinde 1981 yılında kurulan ve 1998 yılına kadar en büyüğü 14.000 BHP olan pek çok gemi diesel motoru üretilen PENDİK-SULZER Motor Fabrikası'nın kapılarına devir işleminden sonra kilit vurulmuştu.

Pendik-Sulzer Motor Fabrikası 'nın kapanmasından sonraki süreçte Türkiye'de askeri gemiler de dâhil 700'den fazla gemi inşa edilmesine rağmen, bu gemilerin  sevk sistemleri için gerekli olan diesel makinelerin neredeyse tamamı yurt dışından ithal edildi.  Gemi makinelerinde tamamen dışa bağımlı hale gelen gemi inşa sanayiinde büyük döviz kayıpları ve dolaylı istihdam kayıpları yaşandı.

"% 100 Yerli Savunma Sanayii" Stratejisi, "Pendik-Sulzer Motor Fabrikası" nın Yeniden Aktif Hale Getirilmesini de Gündeme Getirebilir

Bugün ise % 100 yerli savunma sanayii politikasına uygun olarak hem MİLGEM vb.  gibi askeri projelerde Türk savaş gemilerinin sevk sistemi ihtiyacının yerli imkanlarla karşılanmasına, hem de Türkiye'nin 9. Kalkınma Planı’nda öngörülen Türk koster filosunun yüksek yerli katkıyla yenilenmesine ihtiyaç var.

Kaynak: Denizcilik Bankası Eski Genel Müdürü Y. Müh. Ali CAN'ın "Bir Tersane Bir Hayat" isimli kitabından. 

Askeri gemilerde ekseriyetle tercih edilen MTU marka motorların tamir-bakım işlerinin yıllardır TÜLOMSAŞ motor fabrikasında yapılıyor olması, gerekli yatırımlar yapıldıktan sonra üretime geçilmesinde de zorlanılmayacağı şeklinde yorumlanıyor.

Milli Savunma Bakanı Sn. İsmet Yılmaz'ın “savunma sanayi %100 yerli olacak” şeklindeki talimatı, askeri gemilerin yüksek yerli katkıyla inşası için gerekli sevk sistemlerinin (makinelerin) yurt içinde üretilmesini de gerektirdiği için, Türkiye'nin 1981 yılında ilk gemi diesel motorunun üretildiği ve 1998 yılına kadar verimli bir şekilde faaliyet gösteren Pendik-Sulzer Motor Fabrikası ile Pendik Tersanesi'nin, gemi inşa sektörünün yerli makine ihtiyacı ve askeri ihtiyaçlara uygun şekilde re-organizasyonunu ve ayrıca Eskişehir'deki TÜLOMSAŞ Motor Fabrikası'nın askeri ve ticari gemilere yönelik makine üretim kapasitesinin geliştirmesini gündeme getirebilir.



 

 Kaynak: Denizcilik Bankası Eski Genel Müdürü Y. Müh. Ali CAN'ın "Bir Tersane Bir Hayat" isimli kitabından.

Özel Sektörün Yaklaşımı Önemli

Türk armatör ve tersanecilerinin, özellikle 2009 yılında Uzakdoğu tersanelerine verilen 10 milyar dolarlık büyük tonajlı gemi siparişinin iptal sürecinde yaşanan güçlükleri ve MARPOL EK-6 ile gelen yeni nesil diesel makinelerin tedarik sürecinde dışa bağımlılıktan kaynaklanan sıkıntıları da dikkate alarak, 90'lı yıllardakinden farklı bir yaklaşım göstermesi gerekiyor.

Genç Kuşak "Pendik-Sulzer Motor Fabrikası"ndan Habersiz  

Çevremizde çoğunluğu genç kuşaktan olan pek çok meslektaşımdan, 2009 yılında gündeme getirdiğimiz ve son zamanlarda daha da gündemde olan Eskişehir-TÜLOMSAŞ gemi motoru üretim projesi fikrimizden dolayı yoğun tebrik mesajları almaktayım.

Fakat konuyla ilgili yaptığımız sohbetlerde, 90’ların sonlarına kadar faaliyette olan “PENDİK-SULZER Motor Fabrikası” ile ilgili hiçbir bilgiye sahip olmadıklarını hatta ismini bile duymadıklarını, hal böyle olunca da sanki Türkiye’de daha önce hiç yerli gemi dizel motoru üretilmemiş de, ilk defa TÜLOMSAŞ’ta üretilecekmiş gibi heyecanla karışık yanlış bir algı içerisinde olduklarını gözlemlemekteyiz. Bu algı doğru değil çünkü yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi, Pendik-Sulzer Motor Fabrikası'nda 1981-1998 yılları arasında en büyüğü 14.000 BHP olan çok sayıda diesel motor fiilen üretilmiştir ve bu motorlar monte edildikleri gemilerde halen sorunsuz bir şekilde çalışmaktadırlar. TÜLOMSAŞ'ta şu ana kadar üretilebilen en büyük diesel motor ise "Pielstick" lisansı altında 2400 beygir (1500 rpm). Dolayısıyla, her ne kadar TÜLOMSAŞ'ın geliştirilmeye müsait kapasitesinden söz ediyorsak da, Pendik-Sulzer Motor Fabrikası ile mukayese edebilmek için daha kat edilmesi gereken uzun bir yol, yapılacak çok iş var.

FATİH YILMAZ

Gemi İnş. Müh., GMO Üyesi

fatih.yilmaz08@mynet.com


Yazarın Notu: Bu makale, 30.09.2011 tarihinde ulasimonline.com'da da yayınlanmış olup, Gemi ve Deniz Teknolojisi Dergisi'nin  188. sayısında da yayımlanacaktır. TÜLOMSAŞ’ta ilk aşamada tip onay sertifikasyonu ile ilgili yaşanan gelişmenin ülkemize ve Türk denizciliğine hayırlı olmasını diler, emeği geçen herkese teşekkür ederim.

Yorumlar (7)
Abdullah Kul 11 yıl önce
Kanaatim odur ki, ne kadar sofistike deniz araçları, kara taşıtları ve hava araçları tasarlarsanız tasarlayın, şayet siz bu araçlara hareket kaabiliyetine kavuşturacak motorlarını yapamıyorsanız, yaptığınız iş bir endüstriyel tasarımdan öteye geçemez. Yer yüzünde gelişmiş bir ülke sayılabilmenin kıstası adeta motor üretebilmekten geçiyor. Gelişmiş ülke olup da motor teknolojisine sahip olmayan bir ülke gösteremezsiniz. Hele de bizim gibi son derece sıkıntılı bir coğrafyada yaşıyorsanız, mutlaka ve mutlaka motor teknolojisine sahip olmanız ve hertürlü motoru tasarlayıp üretebiliyor olmanız gerekmektedir. Çünkü aynı zamanda savunma sanayiinin olmazsa olmazı da motor teknolojisidir. Bu konuda dışa bağımlı olmak bizim gibi ülkeler için asla sürdürülebilir değildir.



O halde her türlü motor teknolojisine sahip olmak, tasarlamak ve üretmek sanayi stratejimizin temel unsurlarından sayılmalı, bu doğrultuda hükümetler üstü bir devlet politikası oluşturulmalıdır.
ali can 11 yıl önce




Sevgili Fatih,



Tülomsaş Motor Fabrikasında,lokomotif dizeli yanında gemi dizeli de üretilmesi konusundaki fikir ve gayretlerini ilgi ile izliyorum.

Tülomsaş,gerek makine parkının zenginliği,gerekse yetişmiş tecrübeli iş gücü ile gemi dizeli üretmeye hazır donanımlı bir fabrikadır.

Tülomsaş motorlarının,gemi dizeline adaptasyonu ve sertifikalanması çalışmalarının son aşamaya gelmesi de memnuniyet verici,ancak kanaatimce Tülomsaş motorlarının gerek "V" tipi oluşları gerekse yüksek devirleri oluşları nedenleri ile armatörler tarafından pek rağbet görmeyebilir

ama yine de denemekte fayda var.

Tülomsaş ta asıl yapılması gereken armatörlerin ve tersanecilerin görüşleri alınarak seçilecek uygun bir markanın

lisansı alınarak,bu motorlların üretimine başlamak olmalıdır.Motor markasının geniş bir pazar araştırması yapılarak seçilmesi ileride satış problemi yaratmaz.

Ümit ederim ki bu hususlara dikkat edilir.

Pendik-Sulzere de temas ederek,varlığından genç meslakdaşlarımzı

haberdar ettiğin için sana ayrıca teşekkür ederim.

Anlaşılan Pendik-Sulzern dramatik hikayesini bir kere daha yazmak gerekiyor.

Gemi dizeli üretminin gerçleşmesi için bütün ilgililerin ellerinden geleni yapmaları gerekir çünkü her zaman söylediğim gibi Gemi Dizeli üretemeyen bir Türkiye,asla gerçek bir gemi sanai ülkesi olamaz...
kaptan 11 yıl önce
bu güzel çalışmayı tebrik ederim ancak bizim armatörler 6 silindir 600 rpm yi geçmeyen ifo 180 veya tercihen ifo 380 yakan ve gerek makina fiyatlarında gerekse yedek parça fiyatlarında en az % 30 ucuz olsun isterler bu şekilde bir çalışma olursa böyle bir makina ortaya çıkarsa sizin müşteri aramanıza gerek olmaz onlar sizi arar bulur diye düşünüyorum.hepinizin ellerine sağlık.saygılar
İLTER GÖKCAN 11 yıl önce
Savunma sanayinde ( MİLGEM vb. gibi askeri projelerde) Türk savaş gemilerinin sevk sistemi ihtiyacının yerli imkanlarla karşılanması, yine Türk koster filosunun yüksek yerli katkıyla yenilenmesi bağlamında bu projenin hayata geçirilmesiyle yine %100 ü tutturamasak ta bu tür üretimlerde bir yol katedilmesi ülkemiz açısından önem arzedecektir. İnşallah Savunma Bakanımız bu konuyu gündemine alır. Araştırman için teşekkürler devamı belenir.



zeynel coşar 11 yıl önce
yaklaşık yirmi yıl çalıştığım pendik tersanesi Gölcük tersanesi ve Deperm gibi anlamsız gerekçelerle 5.000 dwt luk gemiden 75.000 dwt 'a kadar gemi yapan bir tersane sandalların yüzdüğü bir tersane haline getirildi. deniz Kuvvetleri taşkızak tersanesinde de Milgem projesini hayata geçirebilirdi. Penik Sulzer Motaor fabrikasında kücücük bir atölyaden bir fabrika ortaya çıkardık. 1980 li yıllarda bütün şehir hatlarını ana makinalarını biz yeniledik. 26.000 dwt luk üç adet Polonya gemisinin anan makinasını ve jeneratörlerini biz Pendik Motor fabrikasında yaptık. Osa yetmedi 75.000 dwt luk Alma ata Ve taşkent kuru yük gemilerinin motorlarını biz yaptık. Bir Allahın kulu çıkıpda demediki "yahu bu motor fabrikasının kapısına kilit vurulur mu? Bu kadar emek ve tecrübe yok edilir mi?" demedi. Yazık oldu Pendik tersanesine ve Pendik motor fabrikasını yazık yazık.
şahan kılıç 11 yıl önce
bu ülkenin bahtını karartmayalım diyen herkes çalışmalı üretmeli omuz vermeli.çocuklarımız için.
A Muzaffer ÜNLÜ 11 yıl önce
Merhaba Fatih Bey

2009 yılında yazdığınız TÜLOMSAŞ la ilgili makalenizi ben de okumuş ve umutlanmıştım.

Aradan 2,5 yıl geçmişken şimdi orada üretilen dizel makinelerin gemilerde kullanılması için gereken tip onay sertifikasının alındığını sizden öğreniyoruz. Tebrik ederim.

Bu gerçekten çok önemli bir gelişme.



Sayın Bakanımızın karşısına bu vb gibi vizyon projelerle çıkılsaydı keşke denizcilik idaresinin durumu daha farklı olurdu.

PENDİK ile ilgilide birkaç şey söylemek istiyorum.

Pendik tersanesini biliyordum ama inanın içerisinde bir motor fabrikası olduğunu bende sizden öğrendim.

İnsanın içi acıyor.

Ülkemizin sınırlı kaynaklarını bu şekilde atıl bekletmeye kimsenin hakkı yok. Sayın bakanımızın da bu zamana kadar bu konuya el ataması gerekirdi.

Başarılarınızın daim olmasını dilerim.

Selamlar

A. Muzaffer ÜNLÜ
20
az bulutlu
banner260
banner102
banner93
Namaz Vakti 12 Ağustos 2022
İmsak 04:25
Güneş 06:04
Öğle 13:14
İkindi 17:05
Akşam 20:15
Yatsı 21:47
Günün Karikatürü Tümü