Haberin Eklendiği Tarih-Saat: 30 Ağustos 2010 Pazartesi 00:51

Anadolu'ya ilk Müslüman akınları

Ermeni tarihçi Serbos, Histoire D'Heraclius adlı eserinde Hz. Osman zamanında İslam ordularının Kadıköy'e kadar geldiğini ifade eder.

Resmi tarih Anadolu’ya ilk Müslüman akınlarının Selçuklular ile başladığını söyler. Tuğrul ve Çağrı beylerin Anadolu’ya yaptıkları akınlar sonrasında Anadolu hem Türkleşmeye hem de İslamlaşmaya başladığı iddia edilir. Malazgirt Savaşı bir dönüm noktası olmuş ve Anadolu’nun kapıları artık Müslümanlara açılmıştır.

Klasik tarih kaynakları bu iddiaların aksine Anadolu’ya ilk Müslüman akınlarının Selçuklular Anadolu’ya gelmeden 400 yıl önce başladığını ve İslamlaşmanın Rumlar, Ermeniler, Süryaniler, Kürtler, Araplar ve Abbasiler dönemi ile birlikte Türkler arasında arttığını söylüyor.

İslam tarihçilerinden Belazuri, Fütü’ül Büldan adlı eserinde Anadolu’ya ilk akının Hz. Ömer döneminde başladığını ve Anadolu’da ilk Müslüman köyünün bu dönemde kurulduğunu bildiriyor. Umayrb. Sad’ın Anadolu’ya ilk seferi düzenlediğini söyleyen Belazuri, Antakya bölgesinin müslümnlar tarfından fethedilerek bir Müslüman mahallesinin oluşturulduğunu belirtiyor.

Klasik dönemin en büyük tarihçilerinden kabul edilen İbn’ül Esir de, El Kamil Fi’l tarih adlı eserinde Anadolu’ya ilk Müslüman akınının Hz. Ömer döneminde Muaviye tarafından gerçekleştirildiğini söylemekte. Mardin, Urfa, Cizre ve Diyarbakır’ın fethedildiğini ve bu bölgede yaşayanlardan bazılarının İslam dinine geçtiklerini ifade ediyor.

Fransız tarihçi Helene Ahrweiler, “L’Asia Mineure et les İnvasions Arabes” adlı eserinde Hz. Ömer’in vefatı ile yerine geçen Hz Osman döneminde Anadolu’ya Arap akınlarının arttığını Müslümanların Kayseri ve Çorum’a kadar geldiklerini ve bu bölgelerde hızlı bir İslamlaşmanın başladığını söylüyor. Ahrweiler’in bu iddiasını destekleyen kanıtlardan birisi Emeviler döneminde başlayan İstanbul kuşatmalarında Bizans kroniklerine göre Anadolu’daki Müslüman köylülerin Arap savaşçılara yardım etmesidir.

HZ. ÖMER DONANMAYA KARŞI ÇIKMIŞTI

Şam valisi Muaviye, Hz. Ömer’e Bizansa karşı düzenlenen seferler için donanma kurulmasını istemiş Fakat Hz Ömer, donanmanın İslam ordusunun gücünü azaltacağı endişesiyle karşı çıkmıştı. E. W. Brooks Hz. Ömer’in donanmaya karşı çıkmasının bir başka nedeni de Hz Ömer’in yeni fethedilen yerlerde İslam’ın halk tarafından kolay bir şekilde benimsenmesini sağlamaktı. Fethedilen yerlerin iskan edilmesinde güçlükler yaşanıyor, bir çöl halkının yerleşik hayata uyum sağlaması için zamana ihtiyaç vardı. Gemi ve tayfalar temin edilse bile bu gemilerin korunacağı limanlar yapılması gerekliydi. Alman tarihçi Wellhausen “Geschicte des İslams” adlı eserinde ilk halifelerin İstanbul’u fethetmek gibi bir amaçlarının olmadığını iddia etse de Hz. Osman’ın Muaviye’ye donanma kurması yönünde emir vermesi ve ilk deniz fetihlerini Doğu Akdeniz’e yönlendirmesi bu iddiayı zayıflatmaktadır.

Hz. Ömer zamanında Anadolu’ya fetihler iki koldan yapılmış Hatay Adana kolu ve Mardin Diyarbakır kolu. Özellikle kuzey Anadolu’ya fetihler yapılmayıp Anadolu’nun iç kesimleri fethedilmeye çalışılmıştır.

Hz. Osman döneminde donanmaın kuruması ile fetih siyasetinde de bir değişikliğe gidilerek Anadolu’daki fetih hareketleri Antalya, Malatya üzerinden sürdürülmüş, Maltya’da bir ordugah kurulmuştur.

ÇUKUROVA SAVAŞILMADAN ALINDI

Kilikya olarak bilinen Çukurova bölgesi Müslüman Arapların eline savaş yapmadan geçmişti. Ermeni patricisi Theodoros Rştuni, Arap akınlarına karşı direnmenin siyasi açıdan doğru görmediği için Bizanslılara ödedikleri vergiden daha az ödeyecekleri sözünü alarak Müslümanlara teslim ettiler. Aynı zamanda bölgedeki Bizans garnizonlarında kaldırılmasına yardım eden Ermeniler, Müslüman Arapların Anadolu’daki tebaası haline geldiler. Ermeni tarihçi Serbos, Müslümanların Bizanslılardan daha iyi efendiler olduğunu söyleyerek Arapların gelmesi ile Anadolu’da barış döneminin başladığını ifade etmiştir.

İLK İSLAM ORDULARI HALİFELER DÖNEMİNDE İSTANBUL'A GELDİ

Hz. Osman döneminde Ermeiye, Gürcistan bölgelerinin İslam ordularının eline geçtiğini belirten İbnül Esir, Kafkasya’ya fetihlerin bu dönemde başladığını bildirir. İstanbul kuşatmaları Emeviler döneminde başlamasına rağmen Başta Belazuri olmak üzere erken dönem tarihçileri bir kuşatma olmamasına rağmen keşif amaçlı Muaviye ve 20 bin kişilik Müslüman ordusunun İstanbul surları önlerine geldiğini söylemektedir. Ermeni tarihçi Serbos, Histoire D’Heraclius adlı eserinde İslam tarihçileriyle aynı fikirde olup Hz. Osman zamanında İslam ordularının Kadıköy’e kadar geldiğini ifade eder.

İLK TERSANE FİNİKEDE KURULDU

Müslüman Araplar ilk tersaneyi İskenderi’ye de, ikinci tersaneyi de Trablus’ta yapmışlar, Anadolu’da ise ilk tersane yeri olarak Finike’yi seçmişlerdir. Gemi yapımında kullanılan servi ağaçlarının Finike’de bol miktarda bulunması tersanenin burada kurulmasını sağladığı gibi İslam donanmasının en önemli limanı da Finike olmuş, Anadolu, Kafkasya ve Akdeniz’e yapılan seferler buradan yönlendirilmiştir.

Hz. Ali döneminde Müslümanlar arasında yaşanan iç karışıklar, Anadolu’ya fetih hareketlerini sekteye uğratsa da başta Ermeniler, Süryaniler ve Kürtler Müslümanlara bağlı kalmaya devam etmişlerdir.

Dünya Bülteni

Bu Haber 1526 kez okundu.

Etiketler: Hz Ömer, donanma, tersane, fenike,